Atharva Veda 9.10.28: Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 10, Mantra 28

Sukta 10

Sanskrit (Devanagari)

इन्द्रं॑ मि॒त्रं वरु॑णम॒ग्निमा॑हु॒रथो॑ दि॒व्यः स सु॑प॒र्णो ग॒रुत्मा॑न्। ए॒कं सद् विप्रा॑ बहु॒धा व॑दन्त्य॒ग्निं य॒मं मा॑त॒रिश्वा॑नमाहुः

IAST Transliteration

índraṃ mitráṃ váruṇam agním āhur átho divyáḥ sá suparṇó garútmān | ékaṃ sád víprā bahudhā́ vadanty agníṃ yamáṃ mātáriśvānam āhuḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

They call him Indra, Mitra, Varuṇa, Agni; and he is the heavenly fair-winged Garuṭmān. The Real is One: sages speak of it in many a fashion; they call it Agni, Yama, Mātariśvan.

Translation

Man nennt ihn Indra, Mitra, Varuṇa, Agni; und er ist der himmlische, schönbeflügelte Garuṭmān. Das Seiende ist eins: die Weisen sprechen davon auf vielerlei Weise; sie nennen es Agni, Yama, Mātariśvan.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म (आहुः/कथयन्ति इत्यस्य) — ‘इन्द्रम् (इति)’
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• मित्रम्: Mitra
• मित्रम्: कर्म — ‘मित्रम् (इति)’
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• वरुणम्: Varuṇa
• वरुणम्: कर्म — ‘वरुणम् (इति)’
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni (Fire)
• अग्निम्: कर्म — ‘अग्निम् (इति)’
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• आहुः: they have said / they call
• आहुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अह् (अह्/आह्) ‘कथने’

• अथो: and also / moreover
• अथो: सम्बन्ध/अन्वय-निपात (पुनरुक्ति/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ + उ (निपात-संयोग)

• दिव्यः: heavenly, divine
• दिव्यः: कर्तृ/विशेषण (सुपर्णः इत्यस्य) अथवा विधेय-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक; दिव्-सम्बद्ध)

• सः: he / that
• सः: कर्ता (अस्ति/भवति इत्यध्याहृत-क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुपर्णः: the fair-winged one (bird)
• सुपर्णः: कर्ता/विधेय (सः … सुपर्णः)
• Type: Noun
• Root: सुपर्ण (प्रातिपदिक)

• गरुत्मान्: Garuḍa; the winged one
• गरुत्मान्: कर्ता/विधेय (सुपर्णस्य विशेषणम्/समनाम)
• Type: Noun/Adjective
• Root: गरुत्मत् (प्रातिपदिक; ‘गरुत्’ + मतुप्)

• एकम्: one
• एकम्: कर्म/विधेय-विशेषण (सद् इत्यस्य) — ‘एकं सत्’
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• सत्: the Being / the Real
• सत्: कर्म (वदन्ति इत्यस्य) — ‘सत् (इति)’
• Type: Noun (abstract/being)
• Root: सत् (कृदन्त; √अस् ‘भू’ शतृ/शानच्-सम्भव ‘being’) / ‘सत्’ प्रातिपदिक

• विप्राः: sages, inspired seers
• विप्राः: कर्ता (वदन्ति)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• बहुधा: in many ways
• बहुधा: क्रियाविशेषण (वदन्ति)
• Type: Indeclinable
• Root: बहुधा (अव्यय; ‘बहु’ + धा)

• वदन्ति: they speak / call
• वदन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वद् ‘भाषणे’

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: कर्म (आहुः) — ‘अग्निम् (इति)’
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• यमम्: Yama
• यमम्: कर्म — ‘यमम् (इति)’
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)

• मातरिश्वानम्: Mātariśvan (Vedic wind/fire-messenger)
• मातरिश्वानम्: कर्म — ‘मातरिश्वानम् (इति)’
• Type: Noun
• Root: मातरिश्वन् (प्रातिपदिक)

• आहुः: they have said / they call
• आहुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अह् (अह्/आह्) ‘कथने’

Attribution

Rishi: RV-derived speculative seer tradition (commonly linked to Dīrghatamas in RV context).

Devata: Ekam Sat / various deities as names of the One.

Chandas: Triṣṭubh.

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta