Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 35

अस्येदु प्र ब्रूहि पूर्व्याणि तुरस्य कर्माणि नव्य उक्थैः । युधे यदिष्णान आयुधान्यृघायमाणो निरिणाति शत्रून्

asyé́d u prá brūhi pū́rvyāṇi turásya kármāṇi návyai ukthaíḥ | yudhḗ yádiṣṇāna ā́yudhāny ṛghāyámāṇo nir iṇā́ti śátrūn

Proclaim thou forth—yea, of him—his ancient deeds, the swift one’s acts, with hymns of praise renewed. When, battle-eager, he graspeth weapons and rusheth on, he driveth forth and routeth enemies.

Verkünde nun von ihm seine uralten Taten, die Werke des Schnellen, mit erneuerten Lobgesängen. Wenn er, kampfbegierig, die Waffen ergreift und, stürmend, vorandrängt, treibt er die Feinde zurück und schlägt sie in die Flucht.

अस्यof this (one)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक) → अस्य (सर्वनाम-रूप)
इदुindeed, surely
इदु:
TypeIndeclinable
Rootइदु (निपात)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
ब्रूहिtell, speak
ब्रूहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
पूर्व्याणिformer, ancient (deeds)
पूर्व्याणि:
कर्म (ब्रूहि—कथ्य-वस्तु)
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक; ‘पूर्व’ से)
तुरस्यof the impetuous/hero (Tura)
तुरस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootतुर (प्रातिपदिक)
कर्माणिdeeds, actions
कर्माणि:
कर्म (ब्रूहि—कथ्य-वस्तु)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
नव्यःnew, fresh (one)
नव्यः:
कर्तृ (अध्याहृतः—स्तोतृ/कवि/वक्ता)
TypeAdjective
Rootनव्य (प्रातिपदिक)
उक्थैःwith hymns/recitations
उक्थैः:
करण
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
युधेin battle
युधे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयुध् (धातु) → युध् (प्रातिपदिक/कृदन्त-आधार) ‘युद्ध’/‘युध्’
यदिष्णानःeager/impelled (to strike)
यदिष्णानः:
कर्तृ (निरिणाति का विशेषण)
TypeAdjective
Rootयदिष्णु (प्रातिपदिक; ‘यद्’ + इष्णु ‘इच्छन्/प्रवृत्त’)
आयुधानिweapons
आयुधानि:
कर्म (गृह्णाति/धारयति—अध्याहृत; युद्ध-प्रसङ्गे)
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
ऋघायमाणःraging, assailing
ऋघायमाणः:
कर्तृ (निरिणाति का विशेषण)
TypeParticiple
Rootऋघाय (धातु/कृदन्त-आधार; ‘ऋघाय’ = क्रुद्ध/हिंसार्थ-प्रवृत्त) + शतृ
निरिणातिdrives out, destroys
निरिणाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootनि + रि/री (धातु; ‘री’ = क्षय/विनाश/अपहरण) → निरिणाति
शत्रून्enemies
शत्रून्:
कर्म
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)

Rishi: Gautama

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"Invocation of precedent → arming/charging → rout and clearing of space.","listener_experience":"Martial confidence, readiness, boundary-strength; reduced fear.","intensity":8}