Atharva Veda 12.2.37: Kanda 12, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 37

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

अ॒य॒ज्ञि॒यो ह॒तव॑र्चा भवति॒ नैने॑न ह॒विरत्त॑वे । छि॒नत्ति॑ कृ॒ष्या गोर्धना॒द् यं क्र॒व्याद॑नु॒वर्त॑ते

IAST Transliteration

ayajñíyo hatávarcā́ bhavati náinena havír áttave | chinátti kṛṣyā́ górdhanād yáṃ kravyā́d anuvártate

English Translation (Griffith/Whitney)

Unfit for sacrifice, with splendour smitten down, he becometh; by him the oblation is not for eating: the flesh-devourer, following whom, cutteth him off from tillage and from cattle-wealth.

Translation

Opferuntauglich, an Glanz geschlagen, wird er; durch ihn ist die Opfergabe nicht zum Genießen. Der Fleischfresser (kravyād), dem er nachfolgt, schneidet ihn ab von Ackerbau und vom Reichtum an Vieh.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अयज्ञियः: unfit for sacrifice; non-sacrificial
• अयज्ञियः: Kartā (भवति का कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अ-यज्ञिय (यज्ञिय- प्रातिपदिक; यज् धातु से निष्पन्न विशेषण)

• हतवर्चाः: with splendour/energy struck down; dimmed
• हतवर्चाः: Kartā (अयज्ञियः का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हत-वर्चस् (हन् धातु + वर्चस् प्रातिपदिक; समास/कर्मधारय-भाव)

• भवति: becomes
• भवति: —
• Type: Verb
• Root: भू

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• एनम्: him/this one
• एनम्: Karma (अत्तवे/अद्-भाव का कर्म)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हविः: oblation; sacrificial offering
• हविः: Karma (अत्तवे का कर्म)
• Type: Noun
• Root: हविस्

• अत्तवे: to eat; for eating
• अत्तवे: प्रयोजन (उद्देश्य)
• Type: Verb (infinitive)
• Root: अद्

• छिनत्ति: cuts off; severs
• छिनत्ति: —
• Type: Verb
• Root: छिद्

• कृष्या: by cultivation; by ploughing
• कृष्या: Karaṇa (किस साधन/उपाय से: खेती/जोताई द्वारा)
• Type: Noun
• Root: कृषि/कृष्या (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘कृषि’ = खेती)

• गोर्धनात्: from cattle-wealth; from one’s herd/property
• गोर्धनात्: Apādāna (जिससे अलग/विच्छिन्न करता है)
• Type: Noun
• Root: गो-धन (समास: गो + धन)

• यम्: whom
• यम्: Karma (अनुवर्तते का कर्म/अनुगमन-विषय)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• क्रव्याद्: a flesh-eater; carrion-eater (demon/ghoul)
• क्रव्याद्: Kartā (अनुवर्तते का कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्रव्याद् (प्रातिपदिक; ‘कच्चा मांस खाने वाला’, राक्षस/भक्षी)

• अनुवर्तते: follows; pursues
• अनुवर्तते: —
• Type: Verb
• Root: वृत् (अनु-उपसर्ग सहित: अनु√वृत्)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (not specified in excerpt)

Devata: Agni/anti-kravyād; implicitly the gods as consumers of havis

Chandas: Anuṣṭubh-like

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: bhayankara