Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 18

एकायनमार्गप्रयातस्य सेनानिश्चारग्रासाहारशय्याप्रस्ताराग्निनिधानध्वजायुधसंख्यानेन परबलज्ञानम् ॥ कZ_१०.२.१८ ॥

ekāyanamārgaprayātasya senāniścāragrāsāhāraśayyāprastārāgninidhānadhvajāyudhasaṃkhyānena parabalajñānam

Wenn ein Heer auf einer einzigen Route marschiert, kann man die Stärke des Gegners abschätzen, indem man seine äußeren Anzeichen zählt—Truppenbewegungen, Rationen und Verpflegungsanordnung, Lagerstätten und Lageraufbau, Feuerstellen, Fahnen, Waffen und Kopfzahl.

एकायनमार्गa single route/line of march
एकायनमार्ग:
TypeNoun
Rootमार्ग
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपद)
प्रयातस्यof one who has set out / of a marching (force)
प्रयातस्य:
TypeVerb (Participle)
Rootया (प्र-या)
Formकृदन्त; भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी एकवचन; ‘प्रयात’ = departed/marching
सेनानिश्चारthe army’s movement/march-out (disposition)
सेनानिश्चार:
TypeNoun
Rootनिश्चार
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपद)
ग्रासfodder (feed)
ग्रास:
TypeNoun
Rootग्रास
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
आहारfood supplies / rations
आहार:
TypeNoun
Rootआहार
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
शय्याbedding / sleeping arrangement
शय्या:
TypeNoun
Rootशय्या
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
प्रस्तारbed-spread / bedding materials
प्रस्तार:
TypeNoun
Rootप्रस्तार
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
अग्निनिधानplacement/keeping of fire (camp/cooking fire)
अग्निनिधान:
TypeNoun
Rootनिधान
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपद)
ध्वजbanner/standard
ध्वज:
TypeNoun
Rootध्वज
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
आयुधweapons
आयुध:
TypeNoun
Rootआयुध
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
संख्यानेनby counting / by numerical assessment
संख्यानेन:
TypeNoun (Instrumental)
Rootसंख्या (सम्-ख्या) / संख्यान
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया एकवचन; ‘संख्यान’ = गणना/आकलन (by counting/assessment)
परबलज्ञानम्knowledge/assessment of the enemy’s strength
परबलज्ञानम्:
TypeNoun
Rootज्ञान (ज्ञा)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; वाक्ये कर्म/फलरूपं (the knowledge/ascertainment)
E
enemy force (parabala)
R
route (ekāyana-mārga)
R
rations
C
camp fires
F
flags
W
weapons

FAQs

Indirect estimation (signature/footprint analysis): infer force size from logistics and camp indicators rather than direct headcounts.