Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 16

सेनानिवृत्तमायुधीयमशासनं शून्यपालो बध्नीयात् ॥ कZ_१०.१.१६ ॥

senānivṛttam āyudhīyam aśāsanaṃ śūnyapālo badhnīyāt

Der Beamte, der für verwaiste/unguardierte Angelegenheiten zuständig ist (śūnyapāla), soll eine bewaffnete, ordnungswidrige Person festnehmen, die sich vom Heer entfernt hat (d. h. sich der Kontrolle der Einheit entzogen hat).

सेनानिवृत्तम्(when) the army has returned / after the army’s return
सेनानिवृत्तम्:
TypeAdjective (participial)
Rootनिवृत् (नि+वृत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; भूतकृदन्त (क्त) ‘निवृत्त’ = ‘वापस लौटा हुआ’; समासः ‘सेनायाः निवृत्तम्’
आयुधीयम्arms-related / pertaining to weapons
आयुधीयम्:
TypeAdjective (derived)
Rootआयुध
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; तद्धित-प्रत्यय (छन्द/प्रयोगानुसार) ‘आयुधीय’ = ‘आयुध-सम्बन्धी/आयुध-कार्यक’
अशासनम्lack of discipline / absence of control (insubordination)
अशासनम्:
TypeNoun (action/abstract)
Rootशास्
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; उपसर्ग ‘अ-’ (निषेध) + ‘शासन’ (शास् धातु से)
शून्यपालःthe officer in charge of vacant/unguarded places (the ‘vacancy-warden’)
शून्यपालः:
TypeNoun
Rootपाल
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; समासः ‘शून्यः पालः’ = ‘रिक्त-स्थान/अनाथ-स्थान का रक्षक/प्रभारी’
बध्नीयात्should arrest / should detain
बध्नीयात्:
TypeVerb
Rootबन्ध्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: बन्ध् ‘बाँधना/गिरफ्तार करना’
Ś
śūnyapāla
A
armed straggler

FAQs

An armed person outside command oversight is a high-risk node for looting, panic, and indiscipline; arrest restores order and deters others.