Sutra 1
Devanagari script
सांग्रामिकमलंकारं चिकित्सकानीकस्थाउपस्थायिकवर्गं चानुतिष्ठेत् ॥ कZ_०२.३१.०१ ॥
Transliteration
sāṃgrāmikam alaṃkāraṃ cikitsakānīkasthāupasthāyikavargaṃ cānutiṣṭhet
Translation
Er soll Kriegsgerät und Ausrüstung instand halten und außerdem (oder in Bereitschaft) das Korps der Ärzte, das bei den Einheiten stationierte Personal und die Gehilfen/Bediensteten vorhalten.
Word by Word
सांग्रामिकम्military (pertaining to warfare/army)
सांग्रामिकम्:
TypeAdjective
Rootसांग्रामिक (सङ्ग्राम + इक)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; विशेषणम् (अलंकारम् इति विशेष्यं)
अलंकारम्equipment/armament; military accoutrement
अलंकारम्:
TypeNoun
Rootअलंकार
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कर्मपदम् (अनुतिष्ठेत् इत्यस्य)
चिकित्सकphysician/surgeon (army doctor)
चिकित्सक:
TypeNoun
Rootचिकित्सक (चिकित्सा + क)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; समासपूर्वपदम् (…वर्गम् इत्यत्र)
अनीकस्थone stationed in the army unit/formation
अनीकस्थ:
TypeAdjective/Noun (designation)
Rootअनीकस्थ (अनीक + स्थ)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘अनीके स्थः’ = सेनाव्यूहे/दलस्थः; समासपूर्वपदम् (…वर्गम् इत्यत्र)
उपस्थायिकattendant/helper (support staff)
उपस्थायिक:
TypeNoun (designation)
Rootउपस्थायिक (उपस्थायिन्/उपस्था + इक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; समासपूर्वपदम् (…वर्गम् इत्यत्र)
वर्गम्group/corps (a category of personnel)
वर्गम्:
TypeNoun
Rootवर्ग
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कर्मपदम् (अनुतिष्ठेत् इत्यस्य); पूर्वपदानि (चिकित्सक-अनीकस्थ-उपस्थायिक) तद्वर्ग-निर्देशकानि
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्ययम्
अनुतिष्ठेत्should maintain/arrange/ensure (should carry out)
अनुतिष्ठेत्:
TypeVerb
Rootअनु-स्था
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातुः ‘स्था’ (१), उपसर्गः ‘अनु’; अर्थः—पालयेत्/आचरितुम् प्रवर्तेत
Entities Mentioned
M
medical staffU
unit staffA
attendantsFAQs
Readiness is institutional, not personal: matériel and human support services are treated as co-equal components of military capability.