उत्तमाश्वस्य द्विद्रोणं शालिव्रीहियवप्रियङ्गूणामर्धशुष्कमर्धसिद्धं वा मुद्गमाषाणां वा पुलाकः स्नेहप्रस्थश्च पञ्चपलं लवणस्य मांसं पञ्चाशत्पलिकं रसस्याढकं द्विगुणं वा दध्नः पिण्डक्लेदनार्थं क्षारपञ्चपलिकः सुरायाः प्रस्थः पयसो वा द्विगुणः प्रतिपानम् ॥ कZ_०२.३०.१८ ॥
uttamāśvasya dvidroṇaṃ śālivrīhi-yava-priyaṅgūṇām ardhaśuṣkam ardhasiddhaṃ vā mudga-māṣāṇāṃ vā pulākaḥ sneha-prasthaś ca pañca-palaṃ lavaṇasya māṃsaṃ pañcāśat-palikaṃ rasasya āḍhakaṃ dviguṇaṃ vā dadhnaḥ piṇḍa-kledanārthaṃ kṣāra-pañcapalikaḥ surāyāḥ prasthaḥ payaso vā dviguṇaḥ pratipānam
Für ein Pferd erster Güte: zwei droṇa Reis (śāli), Reis (vrīhi), Gerste oder priyaṅgu—halb trocken oder halb gekocht; oder alternativ ein Brei aus mudga und māṣa. Außerdem: ein prastha Fett/Öl; fünf pala Salz; fünfzig pala Fleisch; ein āḍhaka Brühe/Saft; oder die doppelte Menge an Dickmilch/Quark (curd). Zum Anfeuchten der Futterkugeln: fünf pala Alkali. Als Getränk: ein prastha Bier oder die doppelte Menge Milch.
It defines authorized substitutes and preparation standards, allowing procurement flexibility while preventing unauthorized substitutions and skimming.
Quantification converts care into an accountable checklist—enabling stock ledgers, inspection, and penalties for short-issue.