Sutra 46
Devanagari script
यस्य वा प्रवीरपुरुषो हस्ती हयो वा म्रियेत गूढपुरुषैर्हन्येत ह्रियेत वा सत्त्रिणः परस्परोपहतं ब्रूयुः ॥ कZ_०९.६.४६ ॥
Transliteration
yasya vā pravīrapuruṣo hastī hayo vā mriyeta gūḍhapuruṣair hanyeta hriyeta vā sattriṇaḥ parasparopahataṃ brūyuḥ
Translation
Wenn ein führender Krieger, ein Elefant oder ein Pferd von jemandem stirbt—oder von verdeckten Agenten heimlich getötet oder gestohlen wird—, sollen die Infiltrierten erklären, dies sei von einer Fraktion gegen die andere getan worden (d. h. gegenseitige Schädigung).
Word by Word
यस्यof whom/whose
यस्य:
TypePronoun
Rootयद्
Formषष्ठी-एकवचनम् (पुं/नपुं), सम्बन्धे
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
प्रवीरपुरुषःa foremost/valiant man (a key person)
प्रवीरपुरुषः:
TypeNoun
Rootपुरुष
Formप्रथमा-एकवचनम् पुं; विशेषणपूर्वपद ‘प्रवीर’
हस्तीan elephant
हस्ती:
TypeNoun
Rootहस्तिन्
Formप्रथमा-एकवचनम् पुं
हयःa horse
हयः:
TypeNoun
Rootहय
Formप्रथमा-एकवचनम् पुं
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
म्रियेतshould die / were to die
म्रियेत:
TypeVerb
Rootमृ
Formलिङ् (विधिलिङ्), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
गूढपुरुषैःby secret agents (spies)
गूढपुरुषैः:
TypeNoun
Rootपुरुष
Formतृतीया-बहुवचनम् पुं; ‘गूढ’ = गुप्त/छन्न
हन्येतshould be killed / were to be killed
हन्येत:
TypeVerb
Rootहन्
Formलिङ् (विधिलिङ्), कर्मणि-प्रयोगः, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
ह्रियेतshould be carried off / stolen / abducted
ह्रियेत:
TypeVerb
Rootहृ
Formलिङ् (विधिलिङ्), कर्मणि-प्रयोगः, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
सत्त्रिणःdependents/retainers living on provisions (those maintained)
सत्त्रिणः:
TypeNoun
Rootसत्त्रिन्
Formप्रथमा-बहुवचनम् पुं
परस्पर-उपहतम्mutually assaulted / harmed by one another
परस्पर-उपहतम्:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootउप-हन्
Formद्वितीया-एकवचनम् नपुं; ‘परस्पर’ (अव्यय) + ‘उपहत’ (क्त)
ब्रूयुःthey should say / should report
ब्रूयुः:
TypeVerb
Rootब्रू
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
Entities Mentioned
G
gūḍhapuruṣa (covert agents)S
sattrin (infiltrators)P
pravīrapuruṣa (key fighter)W
war elephants and horsesFAQs
They are high-value military assets; their loss quickly triggers accusations, panic, and leadership disputes.