Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 88

क्षीणे कलियुगे चास्मिन्दशवर्षसहस्रके । स संध्यांशे तु निःशेषे कृतं वै प्रतिपत्स्यति

kṣīṇe kaliyuge cāsmindaśavarṣasahasrake | sa saṃdhyāṃśe tu niḥśeṣe kṛtaṃ vai pratipatsyati

যখন এই দশ হাজার বছরের কলিযুগ ক্ষয়প্রাপ্ত হবে, এবং তার সন্ধ্যাকালাংশ সম্পূর্ণ নিঃশেষ হবে, তখন নিশ্চয়ই কৃতযুগ পুনরায় আরম্ভ হবে।

क्षीणेwhen (it is) exhausted
क्षीणे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootkṣi (धातु) → kṣīṇa (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; 'when (it is) exhausted'
कलियुगेin the Kali age
कलियुगे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkali-yuga (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कलिः यस्मिन् युगे); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
दशवर्षसहस्रकेin the (period of) ten-thousand years
दशवर्षसहस्रके:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdaśa (संख्या) + varṣa (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक) + -ka (तद्धित)
Formद्विगु-समास (दशवर्षाणां सहस्रम् = 10,000 years) + तद्धित -क; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
सःhe/that (time)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
संध्यांशेin the twilight portion (junction-period)
संध्यांशे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṃdhyā-aṃśa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (संध्यायाः अंशः); पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/अवधारण-अव्यय (but/indeed)
निःशेषेwhen completely finished
निःशेषे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootniḥ-śeṣa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (निः = अभावः + शेष); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; 'when (it is) completely ended'
कृतम्the Kṛta age
कृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; युगनाम (Kṛta-yuga)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (indeed)
प्रतिपत्स्यतिwill commence/return (will come about)
प्रतिपत्स्यति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-pad (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (as eschatological frame)

Type: kshetra

Scene: A cosmic horizon where dark Kali clouds thin; a golden dawn rises labeled ‘Kṛta’; the wheel of time turns; dharma (bull) regains full strength.

K
Kali-yuga
K
Kṛta-yuga

FAQs

Time is cyclical in Purāṇic dharma: decline is followed by renewal, and righteousness re-emerges after the darkest phase.

The verse is cosmological; the surrounding chapter belongs to the Prabhāsakṣetra Māhātmya, which frames such teachings within the sanctity of Prabhāsa.

None; it states a doctrine of yuga transition.