Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 34

Devanagari script

पञ्चसूनाकृतं पापं तथाऽधर्मकृतं च यत् । कृमिकीटपतंगाश्च निहताः पथि गच्छता । परान्नं परपानीयमस्पृश्य स्पर्शसंगमम् । तत्सर्वं नाशमाप्नोति भगवत्केतुदर्शनात्

Transliteration

pañcasūnākṛtaṃ pāpaṃ tathā'dharmakṛtaṃ ca yat | kṛmikīṭapataṃgāśca nihatāḥ pathi gacchatā | parānnaṃ parapānīyamaspṛśya sparśasaṃgamam | tatsarvaṃ nāśamāpnoti bhagavatketudarśanāt

Translation

পঞ্চসূনা-জনিত পাপ এবং যে কোনো অধর্ম; পথে চলতে চলতে কৃমি-কীট-পতঙ্গের নিধন; পরের অন্ন-জল গ্রহণ ও অস্পৃশ্য-স্পর্শ—এসবই ভগবানের ধ্বজ দর্শনমাত্রে বিনষ্ট হয়।

Word by Word

• पञ्चसूनाकृतम्: committed through the five household violences
• पञ्चसूनाकृतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चसूनाकृत (प्रातिपदिक; पञ्च + सूनाकृत, कृ (धातु) क्त-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) — 'made/committed by the five-sūnā-s'

• पापम्: sin
• पापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb)

• अधर्मकृतम्: done as unrighteousness
• अधर्मकृतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अधर्मकृत (प्रातिपदिक; अधर्म + कृत, कृ (धातु) क्त-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction)

• यत्: whatever (sin)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)

• कृमि: worm
• कृमि: Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: कृमि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूप; समासाङ्ग (compound member)

• कीट: insect
• कीट: Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: कीट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूप; समासाङ्ग

• पतंगाः: flying insects
• पतंगाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पतंग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक निपात

• निहताः: killed
• निहताः: Karta (Subject complement/कर्तृसम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: नि-हन् (धातु) क्त-प्रत्यय; निहत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP)

• पथि: on the road
• पथि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पथिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन (locative)

• गच्छता: by one who is walking
• गच्छता: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) शतृ-प्रत्यय; गच्छत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle)

• परान्नम्: another's food
• परान्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पर + अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (another's food)

• परपानीयम्: another's drink
• परपानीयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पर + पानीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (another's drink/water)

• अस्पृश्य: untouchable (impure)
• अस्पृश्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अस्पृश्य (प्रातिपदिक; स्पृश् (धातु) यत्/ण्यत्-प्रत्यय, नञ्-पूर्वक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विशेषणरूप कृदन्त — 'untouchable/impure to touch'

• स्पर्शसंगमम्: contact by touch
• स्पर्शसंगमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्पर्श + संगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-प्राय तत्पुरुष (contact/association by touch)

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; निर्देशार्थ सर्वनाम (demonstrative)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन

• नाशम्: destruction
• नाशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन

• आप्नोति: attains
• आप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भगवत्केतुदर्शनात्: from seeing the Lord's banner
• भगवत्केतुदर्शनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: भगवत् + केतु + दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (from the sight of the Lord's banner/standard)

Speaker

Unspecified (narrative voice within Dvārakā Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bhagavat-ketu-darśana (Dvārakā dhvaja)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A towering temple flag (Bhagavat-ketu) visible above rooftops; pilgrims on the road—some worried by accidental harms—look up as a purifying light seems to wash over them; tiny insects on the path and a traveler’s water-pot evoke the listed impurities now dissolved.

Characters & Entities

• Bhagavat (Lord)
• Ketu (banner/standard)
• Dvārakā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred darśana—especially of the Lord’s emblem—functions as a powerful purifier, dissolving accumulated and incidental faults.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, indicated through the Lord’s ketu (banner) associated with the shrine/abode.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite is mandated; the verse presents darśana of the Lord’s banner as an effective purificatory act.