Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15
Devanagari script
संकर्षणं गोलकश्च ह्याजघान त्रिभिः शरैः । अनन्तं व्यथितं दृष्ट्वा गोलकः क्रोधमूर्छितः
Transliteration
saṃkarṣaṇaṃ golakaśca hyājaghāna tribhiḥ śaraiḥ | anantaṃ vyathitaṃ dṛṣṭvā golakaḥ krodhamūrchitaḥ
Translation
গোলক তিনটি শর দিয়ে সঙ্কর্ষণকে আঘাত করল। অনন্ত (বলরাম) ব্যথিত দেখে গোলক ক্রোধে উন্মত্ত হয়ে উঠল।
Word by Word
संकर्षणम्Saṅkarṣaṇa (Balarāma)
संकर्षणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंकर्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गोलकःGolaka
गोलकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोलक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
आजघानstruck, smote
आजघान:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ+√हन् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग (संख्यावाचक), तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (शरैः)
शरैःarrows
शरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
अनन्तम्Ananta (Balarāma)
अनन्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
व्यथितम्pained, distressed
व्यथितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Root√व्यथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (अनन्तम्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (Gerundial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
गोलकःGolaka
गोलकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोलक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
क्रोधमूर्छितःfainting/overcome with anger
क्रोधमूर्छितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रोध (प्रातिपदिक) + मूर्छित (√मूर्छ् + क्त, कृदन्त)
Formतृतीया-तत्पुरुष/हेतु-समास (क्रोधेन मूर्छितः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (गोलकः)
Speaker
Narrator (Purāṇic narrator within Dvārakā-māhātmya context)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Dvārakā
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Ṛṣis
Visual Art Cues
Scene: Golaka releases three arrows that strike Saṃkarṣaṇa; Ananta’s body shows the impact, yet his face remains controlled. Golaka’s eyes flare with rage as he sees the effect and surges forward.
Characters & Entities
S
Saṃkarṣaṇa (Balarāma/Ananta)G
GolakaFAQs
Unchecked anger (krodha) is shown as a force that clouds judgment and hastens downfall.
Dvārakā, as the stage where divine protectors confront forces of adharma.
None.