Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 50

Devanagari script

त्यक्त्वा कलेवरं राजा दिव्यमाल्यानुलेपनः । कृतांजलिरुवाचेदं भक्त्या परमया युतः

Transliteration

tyaktvā kalevaraṃ rājā divyamālyānulepanaḥ | kṛtāṃjaliruvācedaṃ bhaktyā paramayā yutaḥ

Translation

রাজা দেহ ত্যাগ করিলেন; দিব্য মালা ও অনুলেপনে ভূষিত হইয়া, করজোড়ে পরম ভক্তিসহ এই বাক্য বলিলেন।

Word by Word

• त्यक्त्वा: having abandoned
• त्यक्त्वा: Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: त्यज्; अर्थे: पूर्वकाले कृत्य (having done)

• कलेवरम्: the body
• कलेवरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कलेवर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन

• दिव्य: divine
• दिव्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासपदस्य पूर्वाङ्गत्वेन)

• माल्य: garland(s)
• माल्य: Samasa-anga (Compound member)
• Type: Noun
• Root: माल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासपदस्य अङ्ग)

• अनुलेपनः: ointment/anointing
• अनुलेपनः: Samasa-anga (Compound member)
• Type: Noun
• Root: अनुलेपन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासपदस्य उत्तरपद)

• दिव्यमाल्यानुलेपनः: adorned with divine garlands and ointments
• दिव्यमाल्यानुलेपनः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य + माल्य + अनुलेपन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (कर्मधारय-तत्पुरुषभावः: दिव्यं माल्यं च अनुलेपनं च यस्य/येन); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; राज्ञः विशेषणम्

• कृत: made
• कृत: Samasa-anga (Compound member)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त (Past Passive Participle) from कृ; समासपूर्वाङ्ग

• अञ्जलिः: folded hands
• अञ्जलिः: Samasa-anga (Compound member)
• Type: Noun
• Root: अञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासपदस्य उत्तरपद)

• कृताञ्जलिः: with hands folded
• कृताञ्जलिः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (कृतः अञ्जलिः यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; राज्ञः विशेषणम्

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन

• परमया: supreme
• परमया: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परमा (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; भक्त्या विशेषणम्

• युतः: endowed (with)
• युतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यु (धातु) / युत (प्रातिपदिक)
• Form: क्त (PPP) ‘युत’ = संयुक्त/युक्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; राज्ञः विशेषणम्

Speaker

Narrator (introducing Nṛga’s prayer)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage audience

Visual Art Cues

Scene: The freed king abandons the cursed body; he appears radiant, adorned with celestial garlands and fragrant unguents, hands folded in añjali, beginning a hymn of devotion before Kṛṣṇa.

Characters & Entities

• Nṛga
• Kṛṣṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Release from bondage culminates in devotion and reverent praise; true transformation is inner (bhakti) as well as outer (divine form).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā Māhātmya frames the liberation, implying the city’s sacredness as a place where devotion and deliverance converge.

What ritualistic prescription is mentioned?

Añjali (folded hands) is shown as a gesture of devotion; no detailed ritual procedure is specified.