Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 40

पृष्टश्च ब्रूहि चेद्भेक त्वया दृष्टो हुताशनः । तदर्थमिह संप्राप्ताः सर्वे देवाः सवासवाः

pṛṣṭaśca brūhi cedbheka tvayā dṛṣṭo hutāśanaḥ | tadarthamiha saṃprāptāḥ sarve devāḥ savāsavāḥ

তাকে জিজ্ঞাসা করা হল—“বল হে ব্যাঙ! তুমি কি হুতাশন (অগ্নি) কে দেখেছ? সেই কারণেই বাসব (ইন্দ্র) সহ সকল দেব এখানে এসেছেন।”

पृष्टः(he) having been asked
पृष्टः:
Karman (Patient of asking)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मणि भाव (having been asked)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
ब्रूहिtell/say
ब्रूहि:
Kriyā (Command)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative); परस्मैपद; मध्यमपुरुष (2nd); एकवचन
चेत्if
चेत्:
Sambandha (Condition marker)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक निपात (conditional particle: if)
भेकO frog
भेक:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootभेक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th/Vocative); एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karta (Agent in passive)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन
दृष्टःseen
दृष्टः:
Karman (Patient of seeing)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; (हुताशनः) इति कर्तरि/कर्मणि सन्दर्भे—अत्र ‘seen’ अर्थे कर्मणि भाव
हुताशनःHutāśana (Fire/Agni)
हुताशनः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootहुत + अशन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (हुतं अश्नाति इति/हुतस्य अशना = fire); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; अर्थम् इति विशेषणम्
अर्थम्purpose/matter
अर्थम्:
Prayojana (Purpose)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (Location)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
संप्राप्ताःhave come/arrived
संप्राप्ताः:
Karta (Subject)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे (have arrived)
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; देवाः इति विशेषणम्
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
with
:
Sambandha (With/along with, in compound)
TypeIndeclinable
Rootस (अव्यय/उपसर्गवत्)
Formअव्यय; सहार्थक (with) — समासपूर्वपद
वासवाःwith Indra / the Vāsavas
वासवाः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootवासव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; (इन्द्रसहिताः/इन्द्रसम्बद्धाः)

Devas (collectively), including Indra (Vāsava)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (jalāśaya vicinity)

Type: kshetra

Scene: A circle of devas led by Indra stands at a distance, addressing the scorched frog: ‘Have you seen Agni?’ The moment is charged—revelation is near, the landscape still bears signs of heat.

D
Devas
I
Indra (Vāsava)
A
Agni (Hutāśana)
F
Frog (bheka)

FAQs

Truth-seeking is communal and dharmic; even gods inquire humbly to restore order and locate disruptive power.

The inquiry occurs at the jalāśaya within Hāṭakeśvara-kṣetra as described in Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya (Adhyāya 90).

None; it is a narrative inquiry focused on locating Agni (Hutāśana).