Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 895

Devanagari script

उमापि प्रणतं चामुं सुतं स्वोत्संगभाजनम् । चकार तस्य नामापि हरः परमहर्षितः

Transliteration

umāpi praṇataṃ cāmuṃ sutaṃ svotsaṃgabhājanam | cakāra tasya nāmāpi haraḥ paramaharṣitaḥ

Translation

উমাও প্রণত সেই পুত্রকে নিজের কোলে গ্রহণ করলেন। আর পরম আনন্দিত হর (শিব) তাঁর নামও প্রদান করলেন।

Word by Word

• उमा: Umā
• उमा: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अपि: also
• अपि: सम्बन्ध (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (also)

• प्रणतम्: bowed down
• प्रणतम्: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + नम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्तः; ‘अमुं/सुतम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• च: and
• च: सम्बन्ध (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अमुम्: that one (him)
• अमुम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सुतम्: son
• सुतम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘अमुम्’ इत्यस्य समानाधिकरणम्

• स्वोत्सङ्गभाजनम्: a recipient of her own lap (one to be held on her lap)
• स्वोत्सङ्गभाजनम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व + उत्सङ्ग + भाजन (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘स्वस्य उत्सङ्गः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः, ततः ‘उत्सङ्गस्य भाजनम्’ (आश्रय/पात्र)

• चकार: made/did
• चकार: क्रिया (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• तस्य: of him
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• नाम: name
• नाम: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अपि: also
• अपि: सम्बन्ध (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अप्यर्थ (also)

• हरः: Hara (Śiva)
• हरः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• परमहर्षितः: greatly delighted
• परमहर्षितः: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम + हर्षित (कृदन्त/प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘हृष्’ धातोः क्त; ‘परमं हर्षितः’

Speaker

Brahmā (deduced from Brahma–Nārada context in this chapter stream)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Umā seated, lifting a bowed child onto her lap; Śiva beside her, smiling, hand raised in blessing as he gives a name; attendants (gaṇas) and divine aura fill the scene.

Characters & Entities

• Umā (Pārvatī)
• Hara (Śiva)
• Son (suta)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace is shown through intimate acceptance and blessing—symbolized by being taken into the lap and receiving a sacred name.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse sits within the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya narrative context, though no tirtha is directly named here.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit prescription; it narrates a divine naming (nāmakaraṇa-like) act by Śiva.