Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

ईशः प्रसन्नवदनामुपचारैरथाकरोत् । शनैर्नीतिमयैर्वाक्यैर्हेतुमद्भिर्महेश्वरः

īśaḥ prasannavadanāmupacārairathākarot | śanairnītimayairvākyairhetumadbhirmaheśvaraḥ

তখন ঈশ্বর মহেশ্বর স্নিগ্ধ উপচারে তাঁর মুখ প্রসন্ন করতে চেষ্টা করলেন এবং ধীরে ধীরে নীতি-ধর্মে পূর্ণ যুক্তিসংগত বাক্যে তাঁকে সম্বোধন করলেন।

īśaḥthe Lord
īśaḥ:
Kartṛ (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
prasannavadanāmher with a serene face
prasannavadanām:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootprasanna (कृदन्त/प्रातिपदिक) + vadana (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः (कर्मधारयः)
upacāraiḥwith attentions/services
upacāraiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootupacāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), बहुवचन
athathen
atha:
Nipāta (Discourse connector/निपात)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/अनन्तरता; discourse particle)
akarotdid/made
akarot:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
śanaiḥgently/gradually
śanaiḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootśanaiḥ (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb; manner)
nītimayaiḥfull of good policy/prudence
nītimayaiḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier of vākyaiḥ/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnīti (प्रातिपदिक) + maya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; समासः (तत्पुरुषः: नीत्या मय)
vākyaiḥwith words/speeches
vākyaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
hetumadbhiḥreasoned/with arguments
hetumadbhiḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier of vākyaiḥ/विशेषण)
TypeAdjective
Roothetumat (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त; विशेषण
maheśvaraḥMaheśvara (Great Lord)
maheśvaraḥ:
Kartṛ (Apposition to īśaḥ/कर्ता)
TypeNoun
Rootmaheśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः (तत्पुरुषः: महान् ईश्वरः)

Narrator (contextual)

Type: kshetra

Scene: Maheśvara approaches the Goddess with gentle attentions—offerings, soothing gestures—then speaks slowly with composed, reasoned words.

Ī
Īśa (Śiva)
M
Maheśvara
D
Devī (implied)

FAQs

Dharma is upheld through gentle conduct and rational, ethical counsel—anger is best met with nīti and compassion.

No tīrtha is specified in this verse; it provides narrative continuity within the chapter’s tīrtha-mahātmya setting.

None; the verse highlights upacāra (respectful attentions) and nīti (ethical reasoning) as modes of conduct.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App