Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

ऐक्यं विष्णुगणैः कुर्वन्दध्रे रूपं महाद्भुतम् । तदा हरिहराख्यं च देहार्द्धाभ्यां दधार सः

aikyaṃ viṣṇugaṇaiḥ kurvandadhre rūpaṃ mahādbhutam | tadā hariharākhyaṃ ca dehārddhābhyāṃ dadhāra saḥ

বিষ্ণুর গণসমূহের সঙ্গে একাত্মতা স্থাপন করে তিনি অতি আশ্চর্য এক রূপ ধারণ করলেন। তখন দেহের দুই অর্ধে তিনি ‘হরিহর’ নামে প্রসিদ্ধ রূপ বহন করলেন।

ऐक्यम्unity
ऐक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऐक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
विष्णुगणैःwith the hosts of Viṣṇu
विष्णुगणैः:
Sahakari (Association/सह)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विष्णोः गणाः)
कुर्वन्doing/making
कुर्वन्:
Karta (Agent participle/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; (सः) इति विशेष्यस्य विशेषणम्
दध्रेassumed/held
दध्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
रूपम्a form
रूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
महाgreat
महा:
Compound-member
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपूर्वपद-रूप (समासाङ्ग), ‘महत्’ का अव्यय/प्रातिपदिक-रूप ‘महा-’
अद्भुतम्marvelous
अद्भुतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; (रूपम्) इति विशेष्यस्य विशेषणम्
तदाthen
तदा:
Kriya-viseshana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
हरिहराख्यम्named Hari-Hara
हरिहराख्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहरि (प्रातिपदिक) + हर (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: ‘हरिहर’ इति नाम यस्य (आख्य)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (समुच्चय-अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
देहार्द्धाभ्याम्with (his) two half-bodies
देहार्द्धाभ्याम्:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक) + अर्द्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), द्विवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देहस्य अर्द्धे)
दधारbore/held
दधार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम

Narrator (contextual narration within the chapter; speaker not explicit in the snippet)

Type: kshetra

Scene: A single deity assumes a wondrous composite form: the body divided into two halves, one bearing Viṣṇu’s emblems and one bearing Śiva’s, radiating a reconciliatory splendor as the divine hosts witness the transformation.

V
Viṣṇu
V
Viṣṇugaṇas
H
Harihara

FAQs

Sectarian division dissolves before the higher unity of the Divine; Harihara symbolizes harmony of Śaiva and Vaiṣṇava devotion.

This verse emphasizes a divine manifestation; the specific tīrtha context is not stated within the verse itself.

None; it is a description of a theophany (divine form).