Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

तस्मिंस्त्वया सदा वासः कर्तव्यो मम वाक्यतः । निश्चलत्वेन येन स्याद्गणैः सर्वैः समन्वितम्

tasmiṃstvayā sadā vāsaḥ kartavyo mama vākyataḥ | niścalatvena yena syādgaṇaiḥ sarvaiḥ samanvitam

অতএব আমার বাক্য অনুসারে তুমি সেখানে সর্বদা অচলভাবে বাস করো, যাতে তা তোমার সকল গণের সঙ্গে সদা সমন্বিত থাকে।

तस्मिन्in that (place/thing)
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/Agent-in-passive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
सदाalways
सदा:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)
वासःdwelling/residence
वासः:
Karma (Object; in passive construction)
TypeNoun
Rootवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
कर्तव्यःto be done / must be performed
कर्तव्यः:
Kriya (Obligation predicate)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + तव्यत् (कृत्-प्रत्यय)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्तः विधेय-विशेषणम् (gerundive/obligatory); पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; वासः इति पदस्य विशेषणम्
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/Relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
वाक्यतःaccording to (my) word/command
वाक्यतः:
Hetu (Reason/Source)
TypeIndeclinable
Rootवाक्य (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्-प्रत्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्ययम् (ablatival adverb: 'from/according to'); हेत्वर्थे/आधारार्थे
निश्चलत्वेनby steadiness/immobility
निश्चलत्वेन:
Karana (Means)
TypeNoun
Rootनिश्चलत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
येनby which
येन:
Karana (Means)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; सम्बन्ध-प्रयोगः
स्यात्may be / would be
स्यात्:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
गणैःwith the groups/attendants
गणैः:
Sahakari (Association/Instrumental of accompaniment)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम्
सर्वैःall
सर्वैः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; गणैः इति पदस्य विशेषणम्
समन्वितम्endowed/attended (by)
समन्वितम्:
Kriya (Predicate complement)
TypeAdjective
Rootसम् + अन्वि (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्तः (past passive participle); नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; (स्यात् इत्यस्य विधेयम्)

The King

Tirtha: Acaleśvara (implied by the subsequent naming)

Type: kshetra

Scene: A king (bhūmipa) reverently addresses Śiva, requesting/commanding His perpetual residence at a chosen spot; Śiva is envisioned seated in calm majesty, surrounded by gaṇas, marking the place as sanctified.

Ś
Śiva (addressed as 'you')
G
gaṇas (Śiva’s attendants)

FAQs

A sacred place becomes a lasting refuge when divine presence is envisioned as continuous—stability (niścalatva) anchors communal spiritual benefit.

Hāṭakeśvara-kṣetra, requested to be eternally inhabited by Śiva along with His gaṇas.

No procedural ritual is described; the verse records a boon-request establishing perpetual divine residence, which underlies ongoing worship at the site.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App