Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 15
Devanagari script
ब्रह्मोवाच । न पुण्यं केवलं राजन्गुप्तं स्वर्गस्य साधकम् । विना निष्कल्मषां कीर्ति त्रिलोकीतलविस्तृताम्
Transliteration
brahmovāca | na puṇyaṃ kevalaṃ rājanguptaṃ svargasya sādhakam | vinā niṣkalmaṣāṃ kīrti trilokītalavistṛtām
Translation
ব্রহ্মা বললেন—হে রাজন, কেবল পুণ্য—বিশেষত যা গোপন থাকে—স্বর্গলাভের একমাত্র সাধন নয়, যদি ত্রিলোকে বিস্তৃত নির্মল কীর্তি না থাকে।
Word by Word
ब्रह्मBrahmā
ब्रह्म:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
नnot
न:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
केवलम्alone/only
केवलम्:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘पुण्यम्’ इति विशेषण
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन
गुप्तम्hidden/secret
गुप्तम्:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुप्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘पुण्यम्’ इति विशेषण
स्वर्गस्यof heaven
स्वर्गस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी, एकवचन
साधकम्that which accomplishes (heaven)
साधकम्:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसाधक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘पुण्यम्’ इति विशेषण
विनाwithout
विना:
Sambandha (Exclusion/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्यय; उपपद-योगे पञ्चमी/द्वितीया-अर्थे (without)
निष्कल्मषाम्spotless
निष्कल्मषाम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootनिः + कल्मष (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘कीर्तिम्’ इति विशेषण (spotless)
कीर्तिम्fame
कीर्तिम्:
Karma (Object of ‘without’/कर्म)
TypeNoun
Rootकीर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘विना’ इत्यस्य उपपद-सम्बन्ध
त्रि-लोकी-तल-विस्तृताम्spread over the surface of the three worlds
त्रि-लोकी-तल-विस्तृताम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + लोकी (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक) + विस्तृत (कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (त्रिलोकीतल = त्रयाणां लोकानां तलम्); ‘विस्तृत’ भूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘कीर्तिम्’ इति विशेषण
Speaker
Brahmā (identified by ‘brahmovāca’)
Characters & Entities
B
BrahmāI
IndradyumnaS
SvargaT
TrilokīFAQs
Purāṇic dharma values not only inner merit but also blameless, publicly beneficial conduct that becomes ‘kīrti’—a moral force in the world.
No specific tīrtha is mentioned; the verse teaches a general dharma principle relevant to kings and householders.
None; it is a doctrinal statement about the conditions supporting heavenly attainment.