Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 68
Devanagari script
अन्यायेन धनादानं तंद्री नास्तिक्यमेव च । क्रौर्यं च याचकाद्यं च तामसं गुणलक्षणम्
Transliteration
anyāyena dhanādānaṃ taṃdrī nāstikyameva ca | krauryaṃ ca yācakādyaṃ ca tāmasaṃ guṇalakṣaṇam
Translation
অন্যায় উপায়ে ধনদান, আলস্য, নাস্তিকতা, ক্রূরতা এবং ভিক্ষাবৃত্তি প্রভৃতি—এগুলো তামস গুণের লক্ষণ।
Word by Word
अन्यायेनby injustice, unjustly
अन्यायेन:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootअन्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
धनादानम्taking/appropriating wealth
धनादानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधन + आदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—धनस्य आदानम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
तन्द्रīsloth, drowsiness
तन्द्रī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतन्द्रī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नास्तिक्यम्atheism, disbelief
नास्तिक्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनास्तिक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
क्रौर्यम्cruelty
क्रौर्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्रौर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
याचकाद्यम्begging etc. (beggar-like conduct)
याचकाद्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयाचक + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—याचकः + आदयः (याचकादि-समूहः)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
तामसम्tamasic
तामसम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतामस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (गुणलक्षणम्)
गुणलक्षणम्characteristic of a guṇa
गुणलक्षणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुण + लक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—गुणस्य लक्षणम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative convention)
FAQs
Tamas is identified by inertia and moral distortion—unjust gain, sloth, irreverence, cruelty—so one should avoid these to protect dharma and clarity.
No specific tīrtha is named in this verse; it is a doctrinal teaching on guṇas within the Kaumārikākhaṇḍa.
No explicit rite is prescribed; the verse gives ethical diagnostics (what to renounce) rather than a vrata, dāna, or snāna rule.