Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 20
Devanagari script
अथ तद्विद्रुतं सैन्यं दृष्ट्वाः पुरंदरः । आश्वासयन्नुवाचेदं बलवद्दानवार्दितम्
Transliteration
atha tadvidrutaṃ sainyaṃ dṛṣṭvāḥ puraṃdaraḥ | āśvāsayannuvācedaṃ balavaddānavārditam
Translation
তারপর পলায়মান সেই সেনাদল দেখে পুরন্দর (ইন্দ্র) তাদের আশ্বাস দিলেন এবং বলবান দানবদের দ্বারা পীড়িত বাহিনীকে এই বাক্য বললেন।
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formसम्बन्ध/अनन्तर-अव्यय (conjunctive adverb: then)
तत्that
तत्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Acc.), एकवचन; ‘सैन्यम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
विद्रुतम्fled, scattered
विद्रुतम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi + drav (द्रव् धातु) + क्त (Kridanta)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सैन्यम्’ इति विशेषणम्
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsainya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootdṛś (दृश् धातु) + त्वा (Kridanta)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
पुरंदरःPurandara (Indra)
पुरंदरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpuraṃdara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom./1st), एकवचन; इन्द्रस्य नाम
आश्वासयन्comforting
आश्वासयन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootā + śvas (श्वस् धातु) + णिच् (causative)
Formवर्तमानकाल (लट्), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; वर्तमानकाले कृदन्तवत् प्रयोगः (simultaneous action)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
इदम्this (speech)
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Acc.), एकवचन; ‘वचनम्’ (implicit) इत्यर्थे
बलवत्strongly, greatly
बलवत्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbalavat (प्रातिपदिक)
Formविशेषण (adjective), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘आर्दितम्’/‘सैन्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
दानवof the demons (Dānavas)
दानव:
Samasa-anga (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootdānava (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन (Gen. Pl.) समासाङ्ग (compound member)
आर्दितम्afflicted, harassed
आर्दितम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootard (अर्द् धातु) + क्त (Kridanta)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सैन्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) [deduced]
Visual Art Cues
Scene: Indra, seeing the routed celestial army, raises his hand in reassurance, addressing the shaken Devas; behind him, storm-clouds and banners, ahead the Asura pressure.
Characters & Entities
P
Purandara (Indra)D
DānavasFAQs
In dharmic struggle, courage is rekindled through right counsel; leadership includes restoring faith when forces are shaken.
No tīrtha is mentioned.
None.