Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45
Devanagari script
ततस्तस्याः शरीरात्तु स्त्री सुनीलांबुजत्विषा । निर्गता साभवद्भीमा घंटाहस्ता त्रिलोचना
Transliteration
tatastasyāḥ śarīrāttu strī sunīlāṃbujatviṣā | nirgatā sābhavadbhīmā ghaṃṭāhastā trilocanā
Translation
তখন তাহার দেহ হইতে গাঢ় নীল পদ্মসম কান্তিযুক্তা এক নারী নির্গত হইল; সে ভয়ংকর, ত্রিনেত্রী এবং হাতে ঘণ্টা ধারণ করিল।
Word by Word
ततःthen
ततः:
Kriya-visheṣaṇa (Temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; तदनन्तर-कालवाचकः (then)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
शरीरात्from the body
शरीरात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), एकवचनम्
तुindeed, however
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधान/विरोधसूचक-निपातः (emphatic/contrast particle)
स्त्रीa woman
स्त्री:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सुनीलाम्बुजत्विषाwith the radiance of a deep-blue lotus
सुनीलाम्बुजत्विषा:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसु + नील + अम्बुज + त्विष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्; विशेषणरूपेण—‘सुनीलाम्बुजस्य त्विषा’ (with the lustre of a very blue lotus)
निर्गताemerged
निर्गता:
Kriya (Predicative action)
TypeVerb
Rootनिर् + गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्तः (PPP used adjectivally), स्त्रीलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; ‘gone out/emerged’
साshe
सा:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriya (Main action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
भीमाterrible, formidable
भीमा:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
घण्टाहस्ताhaving a bell in her hand
घण्टाहस्ता:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootघण्टा + हस्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘घण्टा हस्ते यस्याः सा’ (she who has a bell in her hand)
त्रिलोचनाthree-eyed
त्रिलोचना:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootत्रि + लोचन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘त्रीणि लोचनानि यस्याः सा’
Speaker
Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa, per Māheśvarakhaṇḍa convention)
Characters & Entities
D
Devī (manifest form)P
PārvatīFAQs
Devī’s power manifests outwardly when dharma requires protection—her appearance signals divine intervention against adharma.
No tīrtha is named in this verse; it describes the goddess’s manifestation.
None; it is a descriptive narrative of the goddess’s form and attributes.