Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 37
Devanagari script
अयुक्तश्चपलः प्राप्तामपि रक्षितुमक्षमः । तच्छ्रुत्वा दानवाः सर्वे वाक्यं तस्यासुरस्य तु
Transliteration
ayuktaścapalaḥ prāptāmapi rakṣitumakṣamaḥ | tacchrutvā dānavāḥ sarve vākyaṃ tasyāsurasya tu
Translation
কিন্তু যে অযুক্ত ও চঞ্চল, সে প্রাপ্ত বস্তুটুকুও রক্ষা করতে অক্ষম। সেই অসুরের বাক্য শুনে সকল দানব (মনস্থ করল)।
Word by Word
अयुक्तःundisciplined
अयुक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ + युक्त (√युज्, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण, नकारार्थक उपसर्ग (not disciplined/unskilled)
चपलःfickle
चपलः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootचपल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
प्राप्ताम्attained
प्राप्ताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + आप्त (√आप्, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (obtained)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (even/also)
रक्षितुम्to protect
रक्षितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√रक्ष् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय (infinitive: to protect)
अक्षमःincapable
अक्षमः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + क्षम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नकारार्थक (incapable)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc sg)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund: having heard)
दानवाःdemons (Dānavas)
दानवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (nom pl)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्
वाक्यम्speech, statement
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc sg)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन (gen sg)
असुरस्यof the Asura
असुरस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (gen sg)
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (but/indeed)
Speaker
Tāraka (first sentence); Lomaharṣaṇa (Sūta) resumes narration (second hemistich as transition)
Skanda Dialogue
Listener: Audience/ṛṣis (contextual)
Visual Art Cues
Scene: The speaker delivers a cautionary aphorism; the Dānavas listen, their expressions shifting from aggression to thoughtful assent.
Characters & Entities
T
TārakaD
DānavasFAQs
Gains—material or spiritual—are preserved by steadiness and disciplined judgment; instability wastes even hard-won achievements.
None is mentioned.
None.