Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

अजकः शासनः शास्ता शंभुश्चांत्यो भवस्तथा । रुद्रस्य पार्षदाश्चान्ये विरूपायाः सुताः स्मृताः

ajakaḥ śāsanaḥ śāstā śaṃbhuścāṃtyo bhavastathā | rudrasya pārṣadāścānye virūpāyāḥ sutāḥ smṛtāḥ

অজক, শাসন, শাস্তা, শম্ভু, অন্ত্য এবং ভব—এরা ও রুদ্রের অন্যান্য পার্ষদগণ বিরূপার পুত্র বলে স্মৃত।

अजकःAjaka
अजकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअजक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषनाम
शासनःŚāsana
शासनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशासन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषनाम
शास्ताŚāstā
शास्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशास्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; शास्तृ-शब्द (ruler/teacher)
शम्भुःŚambhu
शम्भुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषनाम
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (and)
अन्त्यःAntya
अन्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषनाम/विशेषणरूपेण (the last)
भवःBhava
भवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषनाम
तथाthus/also
तथा:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थे (thus/also)
रुद्रस्यof Rudra
रुद्रस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (of Rudra)
पार्षदाःattendants
पार्षदाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्षद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (attendants)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (and)
अन्येother
अन्ये:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; पार्षदाः इत्यस्य विशेषणम् (other)
विरूपायाःof Virūpā
विरूपायाः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविरूपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (of Virūpā)
सुताःsons
सुताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (sons)
स्मृताःare remembered/are said
स्मृताः:
Kriya (Predicate/क्रियासमान)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), भूतकर्मणि/कर्मणि प्रयोगः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (are remembered/are said)

Lomaharṣaṇa (Sūta), as narrator to the sages (deduced)

Tirtha: Śiva-gṛha-dvāra/gaṇa-sthāna (general)

Type: temple

Scene: Virūpā as a mother figure from whom emerge named gaṇa-like sons—Ajaka, Śāsana, Śāstā, Śambhu, Antya, Bhava—depicted as powerful attendants with tridents, clubs, and protective stances at the threshold of a Śiva shrine; background shows a liṅga sanctum with gaṇa friezes.

A
Ajaka
Ś
Śāsana
Ś
Śāstā
Ś
Śambhu
A
Antya
B
Bhava
R
Rudra
V
Virūpā

FAQs

It honors the sacred ‘retinue’ of Rudra, implying that devotion includes reverence for the wider Shaiva divine order.

No tīrtha is mentioned.

None directly.