Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 32
Devanagari script
उष्णगोरुष्णगोभिर्मे ताप्यते नितरां तनुः । विस्रब्धाहं स्वभावेन त्वं सापेक्षाहि सर्वतः
Transliteration
uṣṇagoruṣṇagobhirme tāpyate nitarāṃ tanuḥ | visrabdhāhaṃ svabhāvena tvaṃ sāpekṣāhi sarvataḥ
Translation
“ওই দগ্ধকারী কিরণে আমার দেহ অতিশয় তপ্ত হচ্ছে। আমি স্বভাবত নির্ভীক; কিন্তু তুমি সর্বতোভাবে পরনির্ভর।”
Word by Word
उष्णगोःof the hot-rayed one (sun)
उष्णगोः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootuṣṇaga (प्रातिपदिक; उष्ण + ग)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम् (Singular)
उष्णगोभिःby the hot rays (of the sun)
उष्णगोभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootuṣṇaga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम् (Plural)
मेmy/to me
मे:
Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचनम् (Genitive/Dative singular)
ताप्यतेis being heated/tormented
ताप्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Roottap (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), कर्मणि-प्रयोगः (Passive), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular)
नितराम्excessively
नितराम्:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnitarām (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb: ‘excessively’)
तनुःbody
तनुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottanu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)
विस्रब्धाconfident, unafraid
विस्रब्धा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootvisrabdha (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular); विशेषणम् (for अहम्)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)
स्वभावेनby nature
स्वभावेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootsvabhāva (प्रातिपदिक; स्व + भाव)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम् (Singular)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)
सापेक्षाdependent, needing support
सापेक्षा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsāpekṣa (प्रातिपदिक; sa + apekṣa)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular); विशेषणम् (for त्वम्)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात-अव्यय (Particle: emphasis/‘indeed’)
सर्वतःin every way
सर्वतः:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsarvatas (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb: ‘on all sides/in every way’)
Speaker
Skanda (quoting Kadrū)
Visual Art Cues
Scene: Kadrū speaks while scorched by the sun’s rays, asserting her own fearlessness by nature and pointing out Vinatā’s dependence; the scene is a psychological portrait under a harsh, radiant sky.
Characters & Entities
K
KadrūV
VinatāS
SunFAQs
The verse contrasts innate fearlessness with situational dependence, highlighting how nature and circumstance affect one’s capacity to act.
No specific tīrtha is mentioned in this verse.
None.