कंडूयनं हि शिरसः पाणिभ्यां न शुभं मतम् । आताडनं कराभ्यां च क्रोशनं केशलुंचनम्
kaṃḍūyanaṃ hi śirasaḥ pāṇibhyāṃ na śubhaṃ matam | ātāḍanaṃ karābhyāṃ ca krośanaṃ keśaluṃcanam
হাত দিয়ে মাথা চুলকানো শুভ নয় বলে মানা হয়; তেমনি হাত দিয়ে নিজেকে আঘাত করা, উচ্চস্বরে ক্রন্দন করা এবং চুল উপড়ানোও (অশুভ)।
Skanda
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Scene: A restrained mourning/ritual scene on a ghat: family members sit quietly, hands folded; an officiant gestures calmingly, discouraging frantic gestures like hair-pulling or wailing.
Auspiciousness is protected by restraint—avoiding agitated, self-harming, or disorderly behavior.
The setting is the Kāśīkhaṇḍa’s guidance for conduct in Kāśī rather than a named pilgrimage spot.
Avoid inauspicious actions such as head-scratching, striking oneself, wailing, and hair-plucking.