Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 35
Devanagari script
नितंबबिंबो नारीणामुन्नतो मांसलः पृथुः । महाभोगाय संप्रोक्तस्तदन्योऽशर्मणे मतः
Transliteration
nitaṃbabiṃbo nārīṇāmunnato māṃsalaḥ pṛthuḥ | mahābhogāya saṃproktastadanyo'śarmaṇe mataḥ
Translation
নারীদের মধ্যে যে নিতম্ব উঁচু, মাংসল ও প্রশস্ত, তা মহাভোগ-সুখের জন্য বলা হয়েছে; অন্যরূপ নিতম্ব অস্বস্তির কারণ বলে মানা হয়।
Word by Word
नितम्बbuttock
नितम्ब:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनितम्ब (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग
बिम्बःorb/round mass
बिम्बः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबिम्ब (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
नितम्बबिम्बःthe rounded form of the buttocks
नितम्बबिम्बः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनितम्ब + बिम्ब (प्रातिपदिकानि)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘नितम्बस्य बिम्बः’
नारीणाम्of women
नारीणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन (genitive plural)
उन्नतःraised
उन्नतः:
Viśeṣaṇa (Adjectival)
TypeAdjective
Rootउद् + नत (प्रातिपदिक; नत from नम् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषण (raised)
मांसलःfleshy
मांसलः:
Viśeṣaṇa (Adjectival)
TypeAdjective
Rootमांसल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषण (fleshy)
पृथुःbroad
पृथुः:
Viśeṣaṇa (Adjectival)
TypeAdjective
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषण (broad)
महाभोगायfor great enjoyment
महाभोगाय:
Sampradāna (Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमहाभोग (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् भोगः); पुंलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन (dative singular: for great enjoyment)
संप्रोक्तःis declared
संप्रोक्तः:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसम् + प्र + वच् (धातु) + त (कृत्)
Formभूतकृदन्त (क्त/त), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषण/विधेय (declared)
तत्that
तत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; समासपूर्वपद (that)
अन्यःanother
अन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषण (other)
तदन्यःdifferent from that
तदन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद् + अन्य (प्रातिपदिकानि)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘तस्मात् अन्यः’ (different from that)
अशर्मणेfor discomfort (lack of ease)
अशर्मणे:
Sampradāna (Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअशर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन (dative singular)
मतःis considered
मतः:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमन् (धातु) + त (कृत्)
Formभूतकृदन्त (क्त/त), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विधेय (considered)
Speaker
Skanda
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Idealized feminine form described in generalized terms; the scene can be rendered as a symbolic ‘nāyikā-lakṣaṇa’ panel rather than explicit eroticism.
Characters & Entities
S
SkandaA
AgastyaK
Kāśī (Vārāṇasī)FAQs
It is a worldly descriptive passage (lakṣaṇa) embedded in Purāṇic narration, not a direct dharma or tīrtha-instruction.
The chapter belongs to the Kāśīkhaṇḍa (glorifying Kāśī), but this verse itself does not praise a specific tīrtha.
None.