Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

पञ्चायतनमध्ये तु तिष्ठते परमेश्वरः । शूलपाणिर्महादेवः सर्वदेवतपूजितः

pañcāyatanamadhye tu tiṣṭhate parameśvaraḥ | śūlapāṇirmahādevaḥ sarvadevatapūjitaḥ

সেখানে পঞ্চায়তনের মধ্যভাগে পরমেশ্বর বিরাজমান—শূলপাণি মহাদেব, যাঁকে সর্ব দেবতা পূজা করেন।

पञ्चायतनमध्येin the midst of the pañcāyatana
पञ्चायतनमध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपञ्चायतन (प्रातिपदिक) + मध्ये (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (मध्यम्/मध्ये इति अव्ययीभूत-प्रयोगः), सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पञ्चायतनस्य मध्ये)
तुindeed; but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/अन्वयार्थक
तिष्ठतेstands; remains
तिष्ठते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद
परमेश्वरःthe Supreme Lord
परमेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपरमेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
शूलपाणिःthe one who has a trident in hand
शूलपाणिः:
Karta (Appositional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशूल (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (शूलः पाणौ यस्य सः)
महादेवःMahādeva (the great god)
महादेवः:
Karta (Appositional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् देवः)
सर्वदेवतपूजितःworshipped by all deities
सर्वदेवतपूजितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + देवता (प्रातिपदिक) + पूजित (पूज् धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त-विशेषण (क्त); तृतीया-तत्पुरुषसमासः (सर्वाभिः देवताभिः पूजितः)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Śūla-tīrtha (pañcāyatana precinct)

Type: kshetra

Listener: Mahīpāla (king)

Scene: A pañcāyatana temple layout: central Śiva (Śūlapāṇi) shrine with four surrounding shrines; devas shown offering garlands and lamps; the trident emblem prominent; the confluence waters nearby.

P
Parameśvara
M
Mahādeva
Ś
Śūlapāṇi
A
All gods (sarva-devatāḥ)
P
Pañcāyatana

FAQs

The Supreme is present and approachable through consecrated sacred space; Śiva is affirmed as Parameśvara honored even by the devas.

Śūla-tīrtha at Bhadrakālī-saṅgama, where Parameśvara abides amid a pañcāyatana setting.

Implicitly supports pañcāyatana-style shrine worship centered on Śiva (Mahādeva) at the tīrtha.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App