Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 11

व्रतोपवासैर्विविधैः स्नानदानजपादिकैः । परं निर्वाणमापन्नः पूजयन्रुद्रमव्ययम्

vratopavāsairvividhaiḥ snānadānajapādikaiḥ | paraṃ nirvāṇamāpannaḥ pūjayanrudramavyayam

বহুবিধ ব্রত-উপবাস, স্নান, দান, জপ প্রভৃতির দ্বারা অব্যয় রুদ্রের পূজা করে তিনি পরম নির্বাণ (মোক্ষ) লাভ করলেন।

व्रतोपवासैःby vows and fasts
व्रतोपवासैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootव्रत-उपवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; द्वन्द्व-समासः (व्रतैः च उपवासैः च)
विविधैःvarious
विविधैः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘व्रतोपवासैः’ इत्यस्य विशेषणम्
स्नानदानजपादिकैःby bathing, giving, recitation, etc.
स्नानदानजपादिकैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्नान-दान-जप-आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समाहार-द्वन्द्वः (स्नानं दानं जपः आदयः)
परम्supreme
परम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘निर्वाणम्’ इत्यस्य विशेषणम्
निर्वाणम्liberation, nirvāṇa
निर्वाणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिर्वाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आपन्नःhaving attained
आपन्नः:
Karta (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
TypeVerb
Rootआ-पद् (पद् धातु)
Formकृदन्त (क्त/भूतकर्मणि), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—‘having attained’
पूजन्worshipping
पूजन्:
Kriya (Participial/सहकालक्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formकृदन्त (शतृ/वर्तमानकृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘आपन्नः’ इत्यस्य सहकालक्रिया
रुद्रम्Rudra (Śiva)
रुद्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अव्ययम्imperishable
अव्ययम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘रुद्रम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Kāpila-tīrtha / Kapila-āśrama on Revā (contextual)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (frame typical; not explicit)

Scene: Kapila performs intense austerities on the Narmadā bank: fasting, japa with rudrākṣa, offerings to a Rudra-liṅga; a radiant, tranquil aura indicates attainment of nirvāṇa.

R
Rudra (Śiva)
K
Kapila (implied)

FAQs

Disciplined dharmic practice—vows, fasting, bathing, charity, and mantra—culminates in liberation when centered on Rudra.

The practices are situated in the Revā Khaṇḍa’s Kāpila-tīrtha/Narmadā context.

Vrata and upavāsa, along with snāna, dāna, and japa, performed with devotion to Rudra.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App