Mantra 32
Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Indra (primary); Devas/Mahiṣāḥ as collective agents
Chandas: Triṣṭubh (by cadence and pāda-length typical of RV-style stanzas)
Samhita Patha (Devanagari)
सुरा॑वन्तं बर्हि॒षद॑ᳪ सु॒वीरं॑ य॒ज्ञᳪ हि॑न्वन्ति महि॒षा नमो॑भिः । दधा॑ना॒: सोमं॑ दि॒वि दे॒वता॑सु॒ मदे॒मेन्द्रँ॒ यज॑मानाः स्व॒र्काः
Transliteration
surā́vantaṃ barhíṣadaṃ suvī́raṃ yajñáṃ hinvanti mahiṣā́ namóbhíḥ | dádhānāḥ sómaṃ diví devátāsu mádeméndraṃ yájamānāḥ svarkā́ḥ
Translation
মহিষসম বলবানগণ নমস্কারসহ যজ্ঞকে উদ্দীপিত করেন—সুরাযুক্ত, বর্হিষে আসীন, বীরসমৃদ্ধ। দিব্য দেবতাদের মধ্যে সোম ধারণ করে, আমরা যজমানগণ, স্বর্গজয়ী, ইন্দ্রে আনন্দিত হই।
Padapatha (Word Analysis)
सुरा॑-वन्तम् । बर्हि॒-सद॑म् । सु॒-वीर॑म् । य॒ज्ञम् । हि॒न्व॑न्ति । महि॒षाः । नमो॑-भिः । दधा॑नाः । सोम॑म् । दि॒वि । दे॒वता॑सु । मदे॑म । इन्द्र॑म् । यज॑मानाः । स्व॒र्काः
Word by Word
सुरावन्तम्(him) possessing surā; surā-abounding
सुरावन्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसुरा-वत् (प्रातिपदिक)
बर्हिषदम्seated on the sacred grass (barhis)
बर्हिषदम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootबर्हिषद् (प्रातिपदिक) < बर्हिस् + सद्
सुवीरम्very heroic; of good heroes
सुवीरम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसुवीर (प्रातिपदिक)
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
हिindeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
हिन्वन्तिthey impel / set in motion
हिन्वन्ति:
—
TypeVerb
Rootहिन्व् (धातु)
महिषाःthe mighty ones / bulls (strong men)
महिषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
नमोभिःwith obeisances
नमोभिः:
करण
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
दधानाःplacing / holding
दधानाः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootधा (धातु) → दधाना (शतृ/शानच्-प्रत्यय, वर्तमान कृदन्त)
सोमम्Soma
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
दिविin heaven
दिवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
देवतासुamong the deities
देवतासु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
मदेin exhilaration / intoxication
मदे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
इमthis (one)
इम:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
यजमानाःsacrificing; worshipping
यजमानाः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootयज् (धातु) → यजमान (शानच्-प्रत्यय, वर्तमान कृदन्त)
स्वर्काःheaven-going / heaven-winning
स्वर्काः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्वर्क (प्रातिपदिक) < स्वर् + क (तद्धित)
Entities Mentioned
I
IndraS
SomaD
Devas (collective)M
Mahiṣāḥ (the ‘mighty ones’, collective agents)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes