Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 29

योगप्रकारनिर्णयः

Classification and Definition of Yoga

स्वेदकंपादिजनकः प्राणायामस्तदुत्तरः । आनंदोद्भवरोमांचनेत्राश्रूणां विमोचनम्

svedakaṃpādijanakaḥ prāṇāyāmastaduttaraḥ | ānaṃdodbhavaromāṃcanetrāśrūṇāṃ vimocanam

এর পর প্রाणায়াম হয়, যা ঘাম ও দেহকম্প প্রভৃতি উৎপন্ন করে। তারপর আনন্দজাত রোমাঞ্চ এবং চোখ থেকে অশ্রু নিঃসরণ ঘটে।

svedakaṃpādijanakaḥcausing sweat, trembling, etc.
svedakaṃpādijanakaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsveda-kampa-ādi-janaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
prāṇāyāmaḥbreath control
prāṇāyāmaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootprāṇāyāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
taduttaraḥfollowing that
taduttaraḥ:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad-uttara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
ānaṃdodbhavaromāṃcanetrāśrūṇāmof horripilation and tears in the eyes arising from bliss
ānaṃdodbhavaromāṃcanetrāśrūṇām:
Sambandha (Possessive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootānaṃda-udbhava-romāñca-netra-aśru (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive (6th/षष्ठी), Plural
vimocanamrelease or shedding
vimocanam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvimocana (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Naṭarāja

S
Shiva

FAQs

It describes classical yogic signs that can arise as prāṇa becomes steady—sweat, tremors, and then blissful tears and horripilation—indicating deepening concentration and purification on the path toward Shiva-realization (Pati-jñāna) in a Shaiva frame.

In the Shiva Purana, yogic discipline supports Saguna Shiva-upāsanā by stabilizing mind and breath, making devotion to Shiva (often via Linga worship and mantra) more one-pointed; these bodily signs are secondary effects, not the goal, which remains communion with Shiva.

The verse points to prāṇāyāma as a meditative aid; practitioners should pair breath-regulation with Shiva-mantra japa (e.g., the Panchakshara) and steady dhyāna, treating tears or goosebumps as passing signs while maintaining devotion and inner restraint.