Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 35

अन्धकादिदैत्ययुद्धे वीरकविजयः — Vīraka’s Victory over Andhaka’s Forces

याक्षेश्वरी तीक्ष्णमुखा विरूपा नखायुधा नागभयंकरी च । एतास्तथान्याश्शतशो हि देव्यः सुनिर्गताः संकुलयुद्धभूमिम्

yākṣeśvarī tīkṣṇamukhā virūpā nakhāyudhā nāgabhayaṃkarī ca | etāstathānyāśśataśo hi devyaḥ sunirgatāḥ saṃkulayuddhabhūmim

যাক্ষেশ্বরী, তীক্ষ্ণমুখা, বিরূপা, নখায়ুধা ও নাগভয়ঙ্করী—এবং এমন আরও শত শত দেবী—ঘনসঙ্কুল যুদ্ধভূমিতে প্রবল বেগে বেরিয়ে এলেন।

याक्षेश्वरीmistress of the Yakṣas
याक्षेश्वरी:
कर्ता (Subject/apposition)
TypeNoun
Rootयक्ष+ईश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (यक्षाणाम् ईश्वरी)
तीक्ष्णमुखाsharp-faced
तीक्ष्णमुखा:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण+मुख (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः (तीक्ष्णं मुखं यस्याः)
विरूपाhideous
विरूपा:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootविरूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
नखायुधाhaving claws as weapons
नखायुधा:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootनख+आयुध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः (नखाः आयुधं यस्याः)
नागभयंकरीcausing fear to serpents
नागभयंकरी:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootनाग+भय+कर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (नागानां भयम् करोति)
and
:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
एताःthese (women)
एताः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषणम् (adverb)
अन्याःothers
अन्याः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
शतशःby hundreds
शतशः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootशतशस् (अव्यय)
Formपरिमाणार्थक-अव्ययम् (distributive adverb: ‘by hundreds’)
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (emphatic/causal particle)
देव्यःgoddesses
देव्यः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
सुनिर्गताःcame forth well/fully
सुनिर्गताः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु+निर्+गम् (धातु) → निर्गत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (past participle)
संकुलयुद्धभूमिम्the crowded battlefield
संकुलयुद्धभूमिम्:
कर्म (Goal/object of motion)
TypeNoun
Rootसंकुल+युद्ध+भूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/कर्म), एकवचनम्; कर्मधारयः (संकुला या युद्धभूमिः)

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Shakti Form: Caṇḍikā

Role: destructive

S
Shiva
D
Devis (Shakti goddesses)

FAQs

It portrays the dynamic power (Śakti) of the Shaiva tradition: when adharma swells, divine energies manifest in many forms to restore order. In Shaiva Siddhanta, this highlights that the Lord’s grace operates through His powers, protecting devotees and re-establishing dharma.

The many named goddesses represent Saguna expressions of Shiva’s operative power. Linga-worship centers on Shiva as the supreme Pati, while this verse shows His accessible, active presence through Śakti—fierce yet protective—within the world’s struggles.

A practical takeaway is to seek Shiva’s protection through regular japa of the Panchakshara mantra (Om Namaḥ Śivāya) and devotional remembrance of Shiva-Śakti, especially during fear or conflict; this aligns the mind with grace and steadiness.