Mantra 1
Sukta 9.50
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
उत्ते शुष्मास ईरते सिन्धोरूर्मेरिव स्वनः । वाणस्य चोदया पविम् ॥
Samhita Patha (IAST)
उत्ते॒ शुष्मा॑स ईरते॒ सिन्धो॑रू॒र्मेरि॑व स्व॒नः । वा॒णस्य॑ चोदया प॒विम् ॥
Transliteration
út te śúṣmāsa īrate síndhor ū́rmer iva svanáḥ | vāṇásya codayā pavím ||
Translation
তোমার শুষ্ম—প্রবল শক্তি—উর্ধ্বে ওঠে; নদীর তরঙ্গ-গর্জনের মতো তোমার স্বন। বাণীর প্রেরক পবিম্—পথ-ছেদনকারী ধার—কে অগ্রসর করো।
Padapatha (Word Analysis)
उत् । ते॒ । शुष्मा॑सः । ई॒र॒ते॒ । सिन्धोः॑ । ऊ॒र्मेःऽइ॑व । स्व॒नः । वा॒णस्य॑ । चो॒द॒य॒ । प॒विम् ॥उत् । ते । शुष्मासः । ईरते । सिन्धोः । ऊर्मेःइव । स्वनः । वाणस्य । चोदय । पविम् ॥ut | te | śuṣmāsaḥ | īrate | sindhoḥ | ūrmeḥ-iva | svanaḥ | vāṇasya | codaya | pavim
Word by Word
उत्up, forth
उत्:
—
TypeIndeclinable
Rootउत् (उपसर्ग/निपात)
तेof you/thy
ते:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुष्मासःimpulses, powers, mights
शुष्मासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootशुष्म (प्रातिपदिक)
ईरतेare set in motion, rise
ईरते:
—
TypeVerb
Rootईर् (धातु; ‘to set in motion, to rise’)
सिन्धोःof/from the river (Sindhu)
सिन्धोः:
अपादान/सम्बन्ध (source/‘from/of the river’)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
ऊर्मेःof the wave
ऊर्मेः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
स्वनःa sound, roar
स्वनः:
कर्तृ (उपमान-कर्तृ) / उपमान
TypeNoun
Rootस्वन (प्रातिपदिक)
वाणस्यof the voice/chant (song)
वाणस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवाण (प्रातिपदिक)
चोदयाimpel!, set in motion!
चोदया:
—
TypeVerb
Rootचुद् (धातु; ‘to impel, urge’)
पविम्the blade/edge (knife-like point; Soma’s ‘edge’)
पविम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपवि (प्रातिपदिक)