HomeRig VedaMandala 7Sukta 20Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 7.20.3: Mandala 7, Sukta 20, Mantra 3

Sukta 7.20

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (likely; verify)

युध्मो अनर्वा खजकृत्समद्वा शूरः सत्राषाड्जनुषेमषाळ्हः । व्यास इन्द्रः पृतनाः स्वोजा अधा विश्वं शत्रूयन्तं जघान ॥

yudhmo anárvā khaja-kṛt samádvā śū́raḥ satrāṣā́ḍ januṣé m aṣā́ḷhaḥ | vyā̀sa índraḥ pṛ́tanāḥ svójā ádhā víśvaṃ śatrūyántaṃ jaghāna ||

যুদ্ধপ্রবণ, অটল, সমরের সংঘাতে প্রতিরোধ-ভাঙনকারী—বীর, সর্বদা বিজয়ী, জন্মগত অজেয়—ইন্দ্র স্বীয় ওজসে যুদ্ধসমূহ বিস্তার করে অধীন করলেন; তারপর শত্রুতায় উদ্যত সকলকে তিনি সংহার করলেন।

युध्मःwarlike, battle-mighty
युध्मः:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषण) अथवा विशेष्य-विशेषण
TypeAdjective
Rootयुध्म (प्रातिपदिक; युध् ‘युद्धे’ से) अथवा युध्म- ‘युद्धशील/योधा’
अनर्वाnot weak; vigorous
अनर्वा:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनर्वन् (प्रातिपदिक; a- + नर्वन् ‘कमज़ोर/अशक्त’)
खजकृत्smiter, crusher (lit. ‘one who makes a blow’)
खजकृत्:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषण)
TypeAdjective
Rootखजकृत् (प्रातिपदिक; खज ‘आघात/छेदन’ + कृत् ‘कर’)
समद्वाbattle-possessing; engaged in combat
समद्वा:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमद्वन् (प्रातिपदिक; समद ‘युद्ध/संघर्ष’ + वन् ‘युक्त/सम्पन्न’)
शूरःhero, valiant one
शूरः:
Kartā (इन्द्रः)
TypeNoun/Adjective
Rootशूर (प्रातिपदिक)
सत्राषाट्ever-victorious; always conquering
सत्राषाट्:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत्राषाह् (प्रातिपदिक; सत्र ‘सदैव/सतत’ + षह् ‘सहने/जये’)
जनुषाby birth; by nature
जनुषा:
Karaṇa/हेतुः (स्वभावेन/जन्मतः)
TypeNoun
Rootजनुस् (प्रातिपदिक; √जन् ‘जन्मनि’)
इमषाळ्हःunconquered in might; mightily victorious
इमषाळ्हः:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषण)
TypeAdjective
Rootइमषाळ्ह (प्रातिपदिक; इम ‘बल/वेग’ + षह् ‘जये’ → षाळ्ह ‘विजयी/अपराजित’)
व्यासःwide-spreading; far-reaching
व्यासः:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्यास (प्रातिपदिक; वि-√अस्/√अश् ‘व्याप्तौ/प्रसरणे’ से ‘विस्तारक/व्यापक’ अर्थ)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पृतनाःarmies, battle-hosts
पृतनाः:
Karma (जघान का; ‘सेनाएँ/युद्ध-समूह’)
TypeNoun
Rootपृतना (प्रातिपदिक)
स्वोजाःof his own strength; self-mighty
स्वोजाः:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वोजस् (प्रातिपदिक; स्व ‘स्वयं/स्व’ + ओजस् ‘बल’)
अधthen, thereafter
अध:
सम्बन्ध/क्रमसूचक
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय)
विश्वम्all, the whole (of it)
विश्वम्:
Karma (जघान का)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
शत्रूयन्तम्hostile; acting as an enemy
शत्रूयन्तम्:
Karma (विश्वम् का विशेषण; ‘विरोध करने वाला’)
TypeVerb-participle
Rootशत्रूय (धातु/प्रातिपदिक; शत्रु ‘enemy’ से denominative √शत्रूय ‘शत्रु-भावे/विरोधे’)
जघानhe slew, he struck down
जघान:
क्रिया (Kartā: इन्द्रः; Karma: विश्वं शत्रूयन्तम्/पृतनाः)
TypeVerb
Root√हन् (वधने) — परस्मैपद, लिट्

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App