HomeRig VedaMandala 1Sukta 64Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 1.64.10: Mandala 1, Sukta 64, Mantra 10

Sukta 1.64

Rishi: Nodha Gautama
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh

विश्ववेदसो रयिभिः समोकसः सम्मिश्लासस्तविषीभिर्विरप्शिनः । अस्तार इषुं दधिरे गभस्त्योरनन्तशुष्मा वृषखादयो नरः ॥

viśvá-vedaso rayí-bhiḥ samókasāḥ sám-miślāsaḥ táviṣībhir vi-rapśínaḥ | ástāra íṣum dadhire gábhastyor anánta-śuṣmā vṛ́ṣa-khādayo náraḥ ||

সর্বজ্ঞ, রয়ি (সমৃদ্ধি) সহ এক গৃহে একত্রবাসী, একত্বে পরস্পর মিশ্রিত, নিজেদের তবিষী (শক্তি) দ্বারা সর্বত্র কর্মরত—সেই নর (মরুত) গভস্তি (হাতে) ইষু (বাণ) স্থাপন করে। অনন্ত শুষ্ম (প্রেরণা-বল)সম্পন্ন, প্রতিরোধ-ভক্ষক, তারা দৃঢ় কর্মী হয়ে স্থিত থাকে।

विश्ववेदसःall-knowing (ones)
विश्ववेदसः:
Kartā
TypeAdjective
Rootविश्व-वेदस् (प्रातिपदिक; वेदस् < √विद् ‘जानना’)
रयिभिःwith riches
रयिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
समोकसःdwelling together / of one abode
समोकसः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसम्-ओकस् (प्रातिपदिक; ओकस् ‘घर/आवास’)
सम्मिश्लासःclosely mingled / united
सम्मिश्लासः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसम्-मिश्ल (प्रातिपदिक; ‘मिश्र/मिलित’)
तविषीभिःwith powers
तविषीभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootतविषी (प्रातिपदिक; ‘बल/शक्ति’)
विरप्शिनःactive/skillful (in action)
विरप्शिनः:
Kartā
TypeAdjective
Rootवि-रप्शिन् (प्रातिपदिक; रप्शिन् ‘कुशल/चपल/कार्यकुशल’)
अस्तारःspreaders / expanders
अस्तारः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootअस्तार (प्रातिपदिक; ‘विस्तारक/प्रसारक’; RV-विशेषण) अथवा √स्तॄ ‘बिछाना/विस्तारना’ से नामधातु-भाव
इष्मindeed / just
इष्म:
TypeIndeclinable
Rootइष्म (अव्यय; वैदिक)
दधिरेthey have placed / have set
दधिरे:
TypeVerb
Root√धा (दधि-; आत्मनेपद)
गभस्त्योःin/within (their) two hands / rays
गभस्त्योः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootगभस्ति (प्रातिपदिक; ‘हस्त/किरण/भुजा’)
अनन्तशुष्माःof endless might
अनन्तशुष्माः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअनन्त-शुष्म (प्रातिपदिक; शुष्म ‘उग्रबल/तेज’)
वृषखादयःbull-like devourers / strong destroyers
वृषखादयः:
Kartā
TypeAdjective
Rootवृष-खादि (प्रातिपदिक; खादि ‘भक्षक/भेदनकर्ता’; वृष ‘बलवान/वृषभ’)
नरःmen / heroes
नरः:
Kartā
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App