HomeRamayanaBala KandaSarga 72Shloka 11
Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

वैवाहिकसंबन्ध

निश्चयः / Fixing the Mithila–Ayodhya Marital Alliance

एवं भवतु भद्रं व: कुशध्वजसुते इमे।पत्न्यौ भजेतां सहितौ शत्रुघ्नभरतावुभौ।।।।

evaṃ bhavatu bhadraṃ vaḥ kuśadhvajasute ime | patnyau bhajetāṃ sahitau śatrughnabharatāv ubhau ||

তাই হোক; আপনাদের মঙ্গল হোক। কুশধ্বজের এই দুই কন্যা ভরত ও শত্রুঘ্ন—এই দুইজনের পত্নী হোন, এবং তাঁরা একসঙ্গে গৃহধর্ম পালন করুন।

evamthus
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormPrakāra-avyaya (प्रकार) adverb
bhavatulet it be
bhavatu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू) (धातु)
FormLoṭ-lakāra, Prathama-puruṣa Ekavacana, Parasmaipada
bhadramprosperity
bhadram:
Āśīḥ (आशीः) / benedictive object
TypeNoun
Rootbhadra (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā/Dvitīyā Ekavacana; used as benediction 'good/prosperity'
vaḥto you
vaḥ:
Sampradāna (सम्प्रदान) (beneficiary)
TypeNoun
Rootyuṣmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormṢaṣṭhī Bahuvacana (genitive plural) enclitic; 'to/for you (pl.)' in blessing
kuśadhvajasutethe two daughters of Kushadhvaja
kuśadhvajasute:
Karta (कर्ता) of bhajetām
TypeNoun
Rootkuśadhvaja + sutā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā Dvivacana; tatpuruṣa: 'kuśadhvajasya sute' (two daughters of Kuśadhvaja)
imethese (two)
ime:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of sute
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā Dvivacana; agrees with sute
patnyauas wives
patnyau:
Sāmānādhikaraṇya (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootpatnī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā Dvivacana; predicate/apposition to sute
bhajetāmlet them wed/serve
bhajetām:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhaj (भज्) (धातु)
FormLoṭ-lakāra, Prathama-puruṣa Dvivacana, Ātmanepada
sahitautogether
sahitau:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of śatrughnabharatau
TypeAdjective
Rootsahita (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā Dvivacana; qualifies śatrughnabharatau
śatrughnabharatauShatrughna and Bharata
śatrughnabharatau:
Karma (कर्म) / recipients with patnyau (husbands)
TypeNoun
Rootśatrughna + bharata (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā Dvivacana; dvandva dual
ubhauboth
ubhau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootubhaya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā Dvivacana; emphatic 'both' qualifying śatrughnabharatau

"Let it be so, Be blessed! Let these two daughters of Kusadhwaja (Mandavi and Srutakirti) be the wives of Satrughna and Bharata respectively and serve them.

J
Janaka
K
Kuśadhvaja
B
Bharata
Ś
Śatrughna

FAQs

Dharma here is gṛhastha-dharma: marriage as a shared life of duty, where spouses ‘together’ uphold household responsibilities and social stability.

Janaka formally agrees to the matching of Kuśadhvaja’s two daughters with Bharata and Śatrughna.

Decisiveness joined with auspicious goodwill—Janaka confirms the alliance while invoking blessings for all parties.