HomeRamayanaBala KandaSarga 33Shloka 5
Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

कुशनाभकन्याशतविवाहः — The Marriage of Kuśanābha’s Hundred Daughters

and the Birth of Brahmadatta

तासां तद्वचनं श्रुत्वा राजा परमधार्मिक:।प्रत्युवाच महातेजा: कन्याशतमनुत्तमम्।।1.33.5।।

tāsāṁ tadvacanaṁ śrutvā rājā paramadhārmikaḥ | pratyuvāca mahātejāḥ kanyāśatam anuttamam || 1.33.5 ||

কন্যাদের সেই বাক্য শুনে পরমধার্মিক, মহাতেজস্বী রাজা সেই শ্রেষ্ঠ শত কন্যাকে প্রত্যুত্তর দিলেন।

तासाम्of them
तासाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), षष्ठी-विभक्ति (Gen. 6th), बहुवचन (Pl.)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-विभक्ति (Acc. 2nd), एकवचन; विशेषण
वचनम्speech; words
वचनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-विभक्ति (Nom. 1st), एकवचन (Sg.)
परमधार्मिकःsupremely righteous
परमधार्मिकः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootपरम + धार्मिक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: परमः धार्मिकः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
प्रत्युवाचreplied
प्रत्युवाच:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootप्रति + वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद
महातेजाःof great splendor/power
महातेजाः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास: महत् तेजः यस्य सः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
कन्याशतम्a hundred maidens
कन्याशतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकन्या + शत (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (numerical): शतं कन्यानाम्; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अनुत्तमम्excellent; unsurpassed
अनुत्तमम्:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying कन्याशतम्)

The deeply religious and highly powerful king, having heard those words of his one hundred exceptional daughters, replied:

K
King Kūśanābha

FAQs

A dhārmika king listens before judging; righteous governance begins with attentive hearing of those affected, especially one’s dependents.

The daughters have reported their stance and suffering; the king now responds to them formally.

Rājadharma: patient listening, moral authority, and responsible speech.