Shloka 85

Viśokā Dvādaśī Vow, Guḍa-Dhenū (Jaggery-Cow) Gift, and Śaila-Dāna (Mountain-Charity) Rites

Devanagari script

पंचमस्तिलशैलस्स्यात्षष्टः कार्प्पासपर्वतः । सप्तमो घृतशैलः स्याद्रत्नशैलस्तथाष्टमः

Transliteration

paṃcamastilaśailassyātṣaṣṭaḥ kārppāsaparvataḥ | saptamo ghṛtaśailaḥ syādratnaśailastathāṣṭamaḥ

Translation

পঞ্চমটি তিলশৈল, ষষ্ঠটি কার্পাসপর্বত। সপ্তমটি ঘৃতশৈল এবং অষ্টমটি রত্নশৈল।

Word by Word

• पञ्चमः: the fifth
• पञ्चमः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रमवाचक विशेषण

• तिल-शैलः: the sesame-mountain
• तिल-शैलः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तिल (प्रातिपदिक) + शैल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘तिलशैल’ = तिलस्य शैलः

• स्यात्: should be/is to be
• स्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• षष्ठः: the sixth
• षष्ठः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: षष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रमवाचक विशेषण

• कार्प्पास-पर्वतः: the cotton-mountain
• कार्प्पास-पर्वतः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कार्प्पास (प्रातिपदिक) + पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘कार्प्पासपर्वत’ = कार्प्पासस्य पर्वतः

• सप्तमः: the seventh
• सप्तमः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रमवाचक विशेषण

• घृत-शैलः: the ghee-mountain
• घृत-शैलः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक) + शैल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘घृतशैल’ = घृतस्य शैलः

• स्यात्: should be/is to be
• स्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• रत्न-शैलः: the jewel-mountain
• रत्न-शैलः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रत्न (प्रातिपदिक) + शैल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘रत्नशैल’ = रत्नस्य शैलः

• तथा: also/likewise
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक (adverb: ‘thus/also’)

• अष्टमः: the eighth
• अष्टमः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अष्टम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रमवाचक विशेषण

Speaker

Unspecified narrator (context not provided in the single-verse input)

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Geographic Context

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: पंचमस्तिलशैलस्स्यात् = पञ्चमः तिल-शैलः स्यात्; स्यात्षष्टः = स्यात् षष्ठः; कार्प्पासपर्वतः = कार्प्पास-पर्वतः; सप्तमो घृतशैलः = सप्तमः घृत-शैलः; स्याद्रत्नशैलस्तथाष्टमः = स्यात् रत्न-शैलः तथा अष्टमः

FAQs

What is being listed in this verse?

It lists the 5th through 8th mountains in a mythic/cosmographic sequence: Sesame, Cotton, Ghee, and Jewel mountains.

Does this verse describe physical geography or symbolic cosmology?

In the Sṛṣṭikhaṇḍa, such enumerations function primarily as Purāṇic cosmology—mythic geography used to map the created world and its wondrous features.

What ethical or devotional lesson is explicit here?

This specific verse is descriptive and does not directly state an ethical or bhakti teaching; its value is mainly cosmographic, supporting the larger creation narrative of the chapter.