Previous Verse
Next Verse

Padma Purana — Bhumi Khanda, Shloka 20

Pitṛ-tīrtha Context: Marks of Sin, Śrāddha Discipline, and Karmic Ripening

in Yayāti’s Narrative

अन्यो विप्रः समायातस्तत्कालं श्राद्धकर्मणि । उभौ तौ पूजयेत्तत्र भोजनाच्छादनैस्ततः

anyo vipraḥ samāyātastatkālaṃ śrāddhakarmaṇi | ubhau tau pūjayettatra bhojanācchādanaistataḥ

শ্রাদ্ধকর্মের ঠিক সেই সময়ে যদি আরেকজন ব্রাহ্মণ এসে উপস্থিত হন, তবে সেখানে উভয়কেই অন্ন ও বস্ত্র দান করে যথাযথভাবে পূজা করা উচিত।

अन्यःanother
अन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (विप्रः)
विप्रःa Brahmin
विप्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन
समायातःhaving arrived
समायातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृत्; पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृ-विशेषणम् (विप्रः)
तत्कालम्that time/at that time
तत्कालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतत्-काल (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः (तत् एव कालः)
श्राद्धकर्मणिin the śrāddha rite
श्राद्धकर्मणि:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध-कर्मन् (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (श्राद्धस्य कर्म)
उभौboth
उभौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), द्विवचन
तौthose two
तौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), द्विवचन; उभौ इति विशेष्यस्य सर्वनाम
पूजयेत्should honor
पूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (locative adverb: there)
भोजनात्with food
भोजनात्:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी (5th), एकवचन; साधन/हेतु-भावः (by means of)
छादनैःwith coverings/garments
छादनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootछादन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
ततःthen/thereafter
ततः:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रमवाचक-अव्ययम् (then/thereafter)

Unspecified (narratorial/dharmic injunction within the Bhūmi-khaṇḍa context)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

Sandhi Resolution Notes: समायातस्तत्कालम् = समायातः + तत्कालम्; पूजयेत्तत्र = पूजयेत् + तत्र; भोजनाच्छादनैः = भोजनात् + छादनैः.

FAQs

It says that if another brāhmaṇa arrives during the śrāddha, the performer should honor both (the original invitee and the newcomer) rather than turning the newcomer away.

The verse explicitly mentions offering food (bhojana) and clothing/coverings (ācchādana) as the means of honoring.

It underscores hospitality and generosity during sacred rites—treating worthy guests with respect and providing material support, not merely performing ritual formality.