Previous Verse
Next Verse

Shloka 94

Prayaga-mahatmya

Glory of Prayaga and the Magha Bath at Triveni

ब्रह्मचारी जितक्रोधस्त्रिरात्रं योऽत्र तिष्ठति । सर्वपापविशुद्धात्मा सोऽश्वमेधफलं लभेत् ॥ ९४ ॥

brahmacārī jitakrodhastrirātraṃ yo'tra tiṣṭhati | sarvapāpaviśuddhātmā so'śvamedhaphalaṃ labhet || 94 ||

যে ব্রহ্মচারী ক্রোধ জয় করে এখানে তিন রাত্রি অবস্থান করে, সে সর্বপাপ থেকে শুদ্ধ হয়ে অশ্বমেধ যজ্ঞের ফল লাভ করে।

ब्रह्मचारीa celibate student (brahmacārin)
ब्रह्मचारी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मचारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मणि चरति)
जितक्रोधःhaving conquered anger
जितक्रोधः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootजित-क्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समास (जितः क्रोधः येन) ‘one who has conquered anger’; कर्तृविशेषणम्
त्रिरात्रम्for three nights
त्रिरात्रम्:
Kaaladhikarana (काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रि-रात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कालावधि), एकवचन; द्विगु-समास (त्रयः रात्रयः)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
तिष्ठतिstays/stands
तिष्ठति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन
सर्वपापविशुद्धात्माone whose self is purified of all sins
सर्वपापविशुद्धात्मा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व-पाप-विशुद्ध-आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि-समास ‘whose self is purified of all sins’; कर्तृविशेषणम्
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अश्वमेधफलम्the fruit of the Aśvamedha sacrifice
अश्वमेधफलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअश्वमेध-फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अश्वमेधस्य फलम्)
लभेत्would obtain
लभेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Narada (within a tirtha-mahatmya instruction stream; commonly framed as Narada teaching in dialogue with Sanatkumara traditions)

Vrata: none

Rasa: {"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_journey":"Austerity and self-control (brahmacarya, anger-conquest) resolve into purification and great sacrificial merit."}

A
Ashvamedha

FAQs

It teaches that disciplined conduct—brahmacarya and mastery over anger—combined with a three-night stay at a sacred tirtha leads to deep inner purification and extraordinary merit comparable to major Vedic sacrifices.

Though framed as a tirtha observance, the verse emphasizes inner qualities (self-restraint and krodha-jaya) that make pilgrimage and worship fruitful—supporting bhakti by purifying the heart for sustained devotion.

Ritual discipline is implied: the observance specifies a time-bound vrata (trirātra) and ethical restraints (brahmacarya, anger-control), reflecting practical dharma-ritual procedure rather than technical Śikṣā/Vyākaraṇa details.