Shloka 91

कंबलाश्वतरौ नागौ विपुले यमुनातटे । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ९१ ॥

kaṃbalāśvatarau nāgau vipule yamunātaṭe | tatra snātvā ca pītvā ca sarvapāpaiḥ pramucyate || 91 ||

প্রশস্ত যমুনা-তীরে কম্বল ও অশ্বতর—এই দুই নাগ অবস্থান করে। সেখানে স্নান করে এবং সেই জল পান করলে মানুষ সর্বপাপ থেকে মুক্ত হয়।

kaṃbala-aśvatarauKaṃbala and Aśvatara
kaṃbala-aśvatarau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkaṃbala (प्रातिपदिक) + aśvatara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा 1), Dual (द्विवचन); द्वन्द्व: two nāgas named Kaṃbala and Aśvatara
nāgautwo nāgas (serpent beings)
nāgau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnāga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा 1), Dual (द्विवचन)
vipulebroad, extensive
vipule:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootvipula (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (सप्तमी 7), Singular (एकवचन); adjective qualifying taṭe
yamunā-taṭeon the bank of the Yamunā
yamunā-taṭe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyamunā (प्रातिपदिक) + taṭa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (सप्तमी 7), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुष: 'bank of Yamunā'
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormAdverb of place (देशवाचक क्रियाविशेषण अव्यय)
snātvāhaving bathed
snātvā:
Kriya (क्रिया; prior action)
TypeVerb
Rootsnā (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त अव्ययकृदन्त), 'having bathed'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक अव्यय)
pītvāhaving drunk
pītvā:
Kriya (क्रिया; prior action)
TypeVerb
Rootpā (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त अव्ययकृदन्त), 'having drunk'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक अव्यय)
sarva-pāpaiḥfrom all sins
sarva-pāpaiḥ:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + pāpa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (पञ्चमी 5), Plural (बहुवचन); कर्मधारय: 'all (kinds of) sins'
pramucyateis freed, is released
pramucyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootmuc (धातु) with prefix pra-
FormPresent tense (लट्), Passive voice (कर्मणि प्रयोग), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)

Suta (narrating the Tirtha-mahatmya as taught in the Narada Purana tradition)

Vrata: none

Rasa: {"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"bhakti","emotional_journey":"A calm, matter-of-fact revelation of a sanctified riverbank guarded by nāgas culminates in the soothing assurance of total sin-release through bathing and sipping the water."}

Y
Yamuna
K
Kambala
A
Ashvatara
N
Naga

FAQs

It presents a specific Yamunā tirtha associated with the Nāgas Kambala and Aśvatara, declaring that snāna (ritual bathing) and pāna (drinking the sacred water) there function as papa-nāśana (sin-removal) and purification.

While not explicitly naming a deity, the verse supports bhakti-oriented pilgrimage practice: approaching a sanctified place with faith, performing tīrtha-snānā and reverently partaking of the water as an act of sacred observance aligned with dharma.

Ritual practice is implied rather than technical Vedanga instruction: it highlights tīrtha-vidhi (pilgrimage procedure)—snāna and pāna at a designated sacred spot—as a form of prayāścitta (expiatory purification) within Smārta-Paurāṇic dharma.