Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Prayaga-mahatmya

Glory of Prayaga and the Magha Bath at Triveni

भवंति शुक्लवर्णानि प्रयागे माघमज्जनात् । मकरस्थे रवौ माघे गोविंदाच्युत माधवः ॥ १३ ॥

bhavaṃti śuklavarṇāni prayāge māghamajjanāt | makarasthe ravau māghe goviṃdācyuta mādhavaḥ || 13 ||

প্রয়াগে মাঘমাসে স্নান করলে জীব শুদ্ধ হয়ে শুভ্র-স্বভাব লাভ করে। মাঘে সূর্য মকরে থাকলে ভগবানকে গোবিন্দ, অচ্যুত ও মাধব নামে ভজনা-আরাধনা করা হয়।

bhavantibecome/are
bhavanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
FormLaṭ-lakāra (Present/वर्तमान), Prathama-puruṣa (3rd person/प्रथमपुरुष), Bahuvacana (Plural/बहुवचन)
śukla-varṇāniwhite colors/complexions
śukla-varṇāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśukla (प्रातिपदिक) + varṇa (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka-liṅga (Neuter/नपुंसकलिङ्ग), Prathamā (Nominative/प्रथमा), Bahuvacana (Plural/बहुवचन)
prayāgein Prayāga
prayāge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootprayāga (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine/पुंलिङ्ग), Saptamī (Locative/सप्तमी), Ekavacana (Singular/एकवचन)
māgha-majjanātfrom bathing in Māgha (month)
māgha-majjanāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootmāgha (प्रातिपदिक) + majjana (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka-liṅga (Neuter/नपुंसकलिङ्ग), Pañcamī (Ablative/पञ्चमी), Ekavacana (Singular/एकवचन)
makara-sthewhen (the sun) is in Makara (Capricorn)
makara-sthe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootmakara (प्रातिपदिक) + stha (कृदन्त from √sthā, प्रातिपदिक-वत्)
FormPuṃliṅga (Masculine/पुंलिङ्ग), Saptamī (Locative/सप्तमी), Ekavacana (Singular/एकवचन); adjective qualifying 'ravau'
ravauin the Sun (when the Sun is...)
ravau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootravi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine/पुंलिङ्ग), Saptamī (Locative/सप्तमी), Ekavacana (Singular/एकवचन)
māghein the month of Māgha
māghe:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootmāgha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine/पुंलिङ्ग), Saptamī (Locative/सप्तमी), Ekavacana (Singular/एकवचन)
govindaO Govinda
govinda:
Sambodhyā (सम्बोध्य)
TypeNoun
Rootgovinda (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine/पुंलिङ्ग), Sambodhana (Vocative/सम्बोधन), Ekavacana (Singular/एकवचन)
acyutaO Acyuta
acyuta:
Sambodhyā (सम्बोध्य)
TypeNoun
Rootacyuta (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine/पुंलिङ्ग), Sambodhana (Vocative/सम्बोधन), Ekavacana (Singular/एकवचन)
mādhavaḥMādhava (Vishnu)
mādhavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmādhava (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine/पुंलिङ्ग), Prathamā (Nominative/प्रथमा), Ekavacana (Singular/एकवचन)

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: Māgha-snāna (Māgha-vrata / Māgha-māhātmya observance)

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

P
Prayaga
R
Ravi (Surya)
M
Makara (Capricorn)
V
Vishnu (Govinda)
V
Vishnu (Acyuta)
V
Vishnu (Madhava)

FAQs

It states that Māgha bathing at Prayāga purifies the devotee (symbolized as becoming ‘white/pure’) and ties the rite to a sacred solar timing (Sun in Makara), emphasizing tīrtha-sevā plus devotion to Viṣṇu.

The verse links a physical vow (Māgha-snāna) with remembrance/worship of Viṣṇu through specific divine names—Govinda, Acyuta, Mādhava—showing that ritual becomes bhakti when performed with God-centered consciousness.

Jyotiṣa (Vedic astrology/astronomy) is implied through the timing marker ‘Ravi in Makara’ (Makara-saṅkrānti season), guiding when the Māgha observance is especially meritorious.