Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Pūjādi-kathana — Gaṅgā Vratas, Tenfold Worship, Stotra, and Mokṣa on the Riverbank

वसिष्ठ उवाच । तच्छ्रुत्वा मोहिनीवाक्यं वसुर्विप्रः प्रतापवान् । सभाज्य मोहिनीं भूप प्राह वेदविदां वरः ॥ ६ ॥

vasiṣṭha uvāca | tacchrutvā mohinīvākyaṃ vasurvipraḥ pratāpavān | sabhājya mohinīṃ bhūpa prāha vedavidāṃ varaḥ || 6 ||

বসিষ্ঠ বললেন—মোহিনীর বাক্য শুনে প্রতাপশালী ব্রাহ্মণ বসু, যিনি বেদবিদদের মধ্যে শ্রেষ্ঠ, হে রাজা, মোহিনীকে সম্মান করে বললেন।

vasiṣṭhaḥVasiṣṭha
vasiṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
FormLiṭ-lakāra (लिट्, perfect), Third person, Singular, Parasmaipada
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√śru (श्रु धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा-प्रत्ययान्त)
mohinī-vākyamthe words of Mohinī
mohinī-vākyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmohinī (प्रातिपदिक) + vākya (प्रातिपदिक)
FormCompound: mohinīyāḥ vākyam (षष्ठी-तत्पुरुष); Neuter, Accusative, Singular
vasuḥVasu
vasuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasu (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
vipraḥthe brāhmaṇa
vipraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; apposition to vasuḥ
pratāpavānmighty/valorous
pratāpavān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpratāpa-vat (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; possessive adjective (-वत्) qualifying vasuḥ
sabhājyahaving honored
sabhājya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃ+√bhaj (भज् धातु)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्/य-प्रत्ययान्त), ‘having honored/received’
mohinīmMohinī
mohinīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmohinī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
bhūpaO king
bhūpa:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhūpa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative (सम्बोधन), Singular
prāhasaid
prāha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra+√ah (अह्/आह् धातु)
FormLiṭ-lakāra (लिट्, perfect), Third person, Singular, Parasmaipada
veda-vidāmof the knowers of the Veda
veda-vidām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootveda (प्रातिपदिक) + vid (प्रातिपदिक)
FormCompound: vedānāṃ vid (knower) → vedavid; here plural genitive: Masculine, Genitive (षष्ठी), Plural (बहुवचन)
varaḥthe best/excellent one
varaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; apposition to vasuḥ/vipraḥ

Vasiṣṭha

Vrata: none

Rasa: {"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_journey":"A composed narrative transition: respectful reception of Mohinī’s words, culminating in the learned Vasu preparing to respond."}

V
Vasiṣṭha
M
Mohinī
V
Vasu

FAQs

It highlights dhārmic conduct: after hearing Mohinī, Vasu first offers respectful honor and only then responds—showing humility, self-control, and Vedic refinement as prerequisites for meaningful spiritual dialogue.

While not explicitly naming bhakti, it models a core devotional disposition—reverence and proper reception of sacred counsel—reflecting the inner attitude that supports bhakti and dharma in Purāṇic narratives.

The verse emphasizes Veda-vidyā as lived discipline: etiquette and correct conduct in discourse (aligned with śiṣṭācāra and ritual propriety), rather than a technical Vedāṅga like jyotiṣa or vyākaraṇa.