Shloka 48

सोऽनंगीकृत्य तद्दत्तमासनं प्राह तां शुभे । नाहं समाददे देवि त्वद्दत्तं परमासनम् ॥ ४८ ॥

so'naṃgīkṛtya taddattamāsanaṃ prāha tāṃ śubhe | nāhaṃ samādade devi tvaddattaṃ paramāsanam || 48 ||

তিনি তার দেওয়া আসন গ্রহণ না করে সেই শুভাকে বললেন—“হে দেবী, তোমার প্রদত্ত এই পরম আসন আমি গ্রহণ করি না।”

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
अनङ्गीकृत्यhaving not accepted
अनङ्गीकृत्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअन् + अङ्गी + कृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund); ‘अङ्गीकृ’ = accept; उपसर्ग/निषेधः ‘अन्’; अर्थः—‘not accepting’
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘आसनम्’ इत्यस्य विशेषणम् (that)
दत्तम्given
दत्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘आसनम्’ इत्यस्य विशेषणम्
आसनम्seat
आसनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अह्/ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; ‘प्र + आह’
ताम्to her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
शुभेO auspicious one
शुभे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; संबोधनम्
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
समाददेaccept
समाददे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + दा (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), उत्तम-पुरुषः (1st person), एकवचनम्; आत्मनेपदम् (आददे)
देविO देवी
देवि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
त्वत्your
त्वत्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-सम्बन्धार्थे (genitival base) ‘त्वद्-’ as first member in compound; ‘त्वया दत्तम्’ इत्यर्थे
दत्तम्given
दत्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘आसनम्’ इत्यस्य विशेषणम्
परमासनम्the highest seat
परमासनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपरम + आसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः—‘परमं आसनम्’

Narrator (dialogue speaker: an unnamed male figure addressing a Devi/auspicious lady)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

D
Devi

FAQs

It highlights vinaya (humility) and dharmic restraint: even when offered high honor, the virtuous person discriminates and may refuse what is improper or excessive, protecting purity of intention in sacred contexts.

Bhakti is reinforced through humility and non-appropriation of honor; refusing a “supreme seat” signals detachment from status, aligning devotion with surrender rather than prestige.

It reflects dharma-acara (codes of conduct) rather than a technical Vedanga; practically, it relates to proper hospitality protocol—how offerings (like an asana) are to be made and accepted with discernment.