Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

The Liberation of the Lizard

Godhā-vimukti

दत्तं जप्तं हुतं यच्च कृतं देवार्चनादिकम् । सर्वं तदक्षयं भूप यत्कृतं विजयादिने ॥ ४६ ॥

dattaṃ japtaṃ hutaṃ yacca kṛtaṃ devārcanādikam | sarvaṃ tadakṣayaṃ bhūpa yatkṛtaṃ vijayādine || 46 ||

হে রাজন! দান, জপ, হোম এবং দেবার্চনা প্রভৃতি যা কিছু করা হয়, বিজয়া-দিনে কৃত সবই অক্ষয় হয়ে থাকে।

दत्तम्given (as charity)
दत्तम्:
कर्म (Karman; item)
TypeVerb
Rootदा (धातु) → दत्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्गे (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचनम् (sg.); ‘given (gift)’
जप्तम्recited (japa)
जप्तम्:
कर्म (Karman; item)
TypeVerb
Rootजप् (धातु) → जप्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि (PPP, क्त); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
हुतम्offered (in fire)
हुतम्:
कर्म (Karman; item)
TypeVerb
Rootहु (धातु) → हुत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि (PPP, क्त); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
यत्whatever
यत्:
सम्बन्ध (Relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (n.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; सम्बन्धार्थे (relative)
and
:
निपात (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
कृतम्done/performed
कृतम्:
कर्म (Karman; item)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि (PPP, क्त); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
देवार्चनादिकम्worship of the gods and the like
देवार्चनादिकम्:
कर्म (Karman; item)
TypeNoun
Rootदेव+अर्चन+आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (n.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; समाहार/समुच्चयार्थे ‘अर्चनादि’ (worship etc.); तत्पुरुषः: देवानाम् अर्चनम्
सर्वम्all (of that)
सर्वम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (n.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम्
तत्that
तत्:
सम्बन्ध/अनुवाद (Anaphoric)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (n.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; निर्देशार्थे (demonstrative)
अक्षयम्imperishable
अक्षयम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (n.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम्
भूपO king
भूप:
सम्बोधन (Vocative)
TypeNoun
Rootभूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
यत्-कृतम्which is done
यत्-कृतम्:
सम्बन्ध (Relative qualifier)
TypeVerb
Rootयद् (सर्वनाम) + कृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘येन कृतम्’ इति सम्बन्धे (relative compound-like usage)
विजयादिनेon Vijayā day
विजयादिने:
अधिकरण (Adhikaraṇa; time-locative)
TypeNoun
Rootविजया+दिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (n.), सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; तत्पुरुषः: विजयायाः दिनम्

Narada

Vrata: Vijayā (day/observance)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

V
Vijayā (tithi/day)
D
Devas (gods)

FAQs

It teaches that actions like charity, mantra-recitation, fire-offerings, and deity-worship become akṣaya (inexhaustible) when performed on the auspicious Vijayā day, emphasizing sacred timing (tithi) as a multiplier of puṇya.

By highlighting devārcana (deity-worship) as a prime practice whose fruit becomes imperishable on Vijayā, it frames bhakti as a concrete daily rite—worship, offering, and remembrance—strengthened by vrata-timing.

It implicitly relies on Jyotiṣa (the Vedāṅga of calendrics/astronomy-astrology) through the selection of a specific tithi/day (Vijayā) for rites, showing how ritual merit is linked to proper sacred time.