Gṛhastha-nitya-karman: Śauca, Sandhyā-vidhi, Pañca-yajña, and Āśrama-krama
पथ्यमन्नं प्रभुञ्जीत वाग्यतोऽन्नमसुत्सयनम् । अमृतोपस्तरणमसि अपोशानं भुजेः पुरः ॥ ८१ ॥
pathyamannaṃ prabhuñjīta vāgyato'nnamasutsayanam | amṛtopastaraṇamasi apośānaṃ bhujeḥ puraḥ || 81 ||
বাক্-সংযম রেখে, অন্নের নিন্দা না করে, কেবল পথ্য আহার গ্রহণ করা উচিত। ভোজনের আগে ‘অমৃতোপস্তরণমসি’ উচ্চারণ করে আপোশন করা উচিত।
Sanatkumara (teaching Narada the discipline of dharma and ritual conduct)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: bhakti
It treats eating as a sacred act: purity (āpośāna), self-control (restrained speech), and reverence toward food together convert a daily necessity into dharmic practice.
By insisting on purity and gratitude before consumption, it cultivates a devotional temperament—seeing nourishment as sanctified and avoiding contempt, which supports a mind fit for remembrance of the Divine.
Śikṣā and ritual procedure are implied through correct recitation and performance of āpośāna with the formula “amṛtopastaraṇam asi,” emphasizing disciplined, mantra-guided daily rites.