Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

यज्ञवाटवैभववर्णनम् / Description of the Splendour of the Sacrificial Enclosure

संचिन्तयामि कौन्तेयं रहो जिष्णुं जनार्दन । अतीव दुःखभागी स सतत पाण्डुनन्दन:,इसका क्या कारण है? बुद्धिमान्‌ जनार्दन! जब मैं एकान्तमें बैठकर अर्जुनके बारेमें विचार करता हूँ, तब यह जानकर मेरा मन खिन्न हो जाता है कि हमलोगोंमें वे ही सदा सबसे अधिक दु:खके भागी रहे हैं। पाण्डुनन्दन अर्जुन सुखसे वंचित क्‍यों रहते हैं? यह समझमें नहीं आता

sañcintayāmi kaunteyaṁ raho jiṣṇuṁ janārdana | atīva duḥkhabhāgī sa satataṁ pāṇḍunandanaḥ ||

যুধিষ্ঠির বললেন— হে জনার্দন! আমি একান্তে বসে কুন্তীপুত্র, অজেয় বীর জিষ্ণু অর্জুনকে স্মরণ করলে আমার মন গভীর দুঃখে ভরে ওঠে। কারণ আমাদের মধ্যে পাণ্ডুনন্দনই যেন নিরন্তর সর্বাধিক দুঃখের ভাগী। কেন সে বারবার স্বস্তি ও সুখ থেকে বঞ্চিত হয়?

संचिन्तयामिI think/ponder
संचिन्तयामि:
TypeVerb
Rootसम् + चिन्त्
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपदम्, उत्तम, एकवचन
कौन्तेयम्Kunti's son (Arjuna)
कौन्तेयम्:
Karma
TypeNoun
Rootकौन्तेय
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
रहःin secret/privately
रहः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootरहस्
जिष्णुम्the victorious one (Arjuna)
जिष्णुम्:
Karma
TypeNoun
Rootजिष्णु
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
जनार्दनO Janardana (Krishna)
जनार्दन:
TypeNoun
Rootजनार्दन
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
अतीवexceedingly
अतीव:
TypeIndeclinable
Rootअतीव
दुःखभागीa sharer/partaker of sorrow
दुःखभागी:
TypeAdjective
Rootदुःखभागिन्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सततम्always/constantly
सततम्:
TypeIndeclinable
Rootसतत
पाण्डुनन्दनःPandu's son (Arjuna)
पाण्डुनन्दनः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डुनन्दन
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

युधिष्ठिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
A
Arjuna
K
Kuntī
P
Pāṇḍu
K
Kṛṣṇa (Janārdana)