Previous Verse
Next Verse

Shloka 66

Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ

सा चाविचारनिवहा किन्तु मायापरायणा / तत्सत्त्वेनाविद्यमानं स्त्रीकदम्बकमात्मनः

sā cāvicāranivahā kintu māyāparāyaṇā / tatsattvenāvidyamānaṃ strīkadambakamātmanaḥ

সে ছিল বিবেচনাহীন এক প্রবাহ, কিন্তু মায়ায় পরায়ণা; আর নিজের সত্ত্বহীন নারীদের এক দল সে সৃষ্টি করল।

she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Strīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
caand
ca:
Sambandha (connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta
avicāra-nivahāa heap of thoughtlessness
avicāra-nivahā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota- (नञ्) + vicāra (प्रातिपदिक) + nivaha (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; ‘a mass/collection of non-deliberation’
kintubut/however
kintu:
Sambandha (contrast)
TypeIndeclinable
Rootkintu (अव्यय)
FormAvadhāraṇa/viśeṣa-nipāta (विरोधार्थक/विशेष-निपात)
māyā-parāyaṇādevoted to illusion
māyā-parāyaṇā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmāyā (प्रातिपदिक) + parāyaṇa (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; ‘devoted/intent on illusion’
tatby that
tat:
Karana (करण)
TypeAdjective
Roottad (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Tr̥tīyā (3rd), Ekavacana; used with sattvena as tat-sattvena
sattvenaby (its) nature/essence
sattvena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootsattva (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Tr̥tīyā (3rd), Ekavacana
avidyamānamnon-existent/not present
avidyamānam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota- (नञ्) + √vid (धातु)
FormŚatṛ/śānac-type present participle in passive sense (विद्यमान-प्रत्यय) with negation; Napumsaka, Prathamā (1st), Ekavacana; agrees with strīkadambakam
strī-kadambakama cluster of women
strī-kadambakam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक) + kadambaka (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā (1st), Ekavacana; collective ‘cluster of women’
ātmanaḥof oneself/of her own
ātmanaḥ:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (6th), Ekavacana