Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ

सर्वत्र दैत्य नगरवासिभिर्जनमण्डलैः / अश्रूयन्त महाघोषाः परुषा भूतभाषिताः

sarvatra daitya nagaravāsibhirjanamaṇḍalaiḥ / aśrūyanta mahāghoṣāḥ paruṣā bhūtabhāṣitāḥ

দৈত্য-নগরের বাসিন্দা জনমণ্ডলীর দ্বারা সর্বত্র কর্কশ, ভূত-ভাষিত মহাঘোষ ধ্বনিত হতে লাগল।

sarvatraeverywhere
sarvatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsarvatra (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक अव्यय)
daityaO Daitya (demon)!
daitya:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootdaitya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative/Nominative-like address (सम्बोधन/प्रथमा), Singular; used as address ‘O Daitya!’
nagaravāsibhiḥby the city-dwellers
nagaravāsibhiḥ:
Karaṇa (करण/तृतीया)
TypeNoun
Rootnagara (प्रातिपदिक) + vāsin (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural; समासः—तत्पुरुष (सप्तमी/षष्ठी-सम्बन्ध) ‘dwelling in the city’
janamaṇḍalaiḥby groups/circles of people
janamaṇḍalaiḥ:
Karaṇa (करण/तृतीया)
TypeNoun
Rootjana (प्रातिपदिक) + maṇḍala (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural; समासः—तत्पुरुष ‘circles/groups of people’
aśrūyantawere heard
aśrūyanta:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√śru (धातु) with prefix ā-; passive stem śrūyate
FormImperfect (लङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural; Ātmanepada/passive usage; ‘were heard’
mahāghoṣāḥgreat clamours/cries
mahāghoṣāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + ghoṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; समासः—कर्मधारय ‘great cries’
paruṣāḥharsh
paruṣāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootparuṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; agrees with mahāghoṣāḥ
bhūta-bhāṣitāḥuttered by spirits/creatures
bhūta-bhāṣitāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbhūta (प्रातिपदिक) + bhāṣita (प्रातिपदिक; कृदन्त from √bhāṣ (धातु), क्त)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; समासः—तत्पुरुष (षष्ठी) ‘spoken by beings/spirits’; kta-participle used adjectivally