Shloka 96
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
इत्येष विचयः प्रोक्तः पितॄणां सोमपायिनाम् / एवं पितृसतत्त्वं हि पुराणे निश्चयं गतम्
Transliteration
ityeṣa vicayaḥ proktaḥ pitṝṇāṃ somapāyinām / evaṃ pitṛsatattvaṃ hi purāṇe niścayaṃ gatam
Translation
এটাই সোমপায়ী পিতৃগণের এই বিবেচনা বলা হল। এইভাবে পিতৃতত্ত্বের সিদ্ধান্ত পুরাণে স্থির হয়েছে।
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (quotative)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
विचयःclassification/discrimination
विचयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविचय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रोक्तःhas been declared
प्रोक्तः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeVerb
Rootप्र+वच् (धातु) + त (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicative)
पितॄणाम्of the Pitṛs
पितॄणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
सोमपायिनाम्of the soma-drinking (Pitṛs)
सोमपायिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive apposition)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक) + पायिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुष: सोमं पिबन्ति ये (soma-drinkers)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb: thus/in this manner)
पितृसतत्त्वम्the true nature/essence of the Pitṛs
पितृसतत्त्वम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + सतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (contextually object-like), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: पितॄणां सतत्त्वम् (true nature of the Pitṛs)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चयार्थक अव्यय (particle: indeed/for)
पुराणेin the Purāṇa
पुराणे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
निश्चयम्certainty/definitely
निश्चयम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeNoun
Rootनिश्चय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (as adverbial accusative: certainly)
गतम्has been reached/established
गतम्:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + त (कृत्)
Formभूतकृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'गतम्' = attained/arrived (predicative)