Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 38
Vasiṣṭha-gamana
Vasiṣṭha’s Departure / The Episode of Sagara
Devanagari script
जैमिनिरुवाच इति तेषां वचः श्रुत्वा वसिष्ठो भगवानृषिः / शनैर्विलोकयामास शरणं समुपागतान्
Transliteration
jaiminiruvāca iti teṣāṃ vacaḥ śrutvā vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ / śanairvilokayāmāsa śaraṇaṃ samupāgatān
Translation
জৈমিনি বললেন—তাদের কথা শুনে ভগবান ঋষি বশিষ্ঠ শরণাগতদের দিকে ধীরে ধীরে দৃষ্টি দিলেন।
Word by Word
जैमिनिःJaimini
जैमिनिः:
कर्ता (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootजैमिनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (वच् धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
इतिthus
इति:
सम्बन्ध/उद्धरण (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सर्वनाम-रूपम्
वचःspeech/words
वचः:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; अत्र कर्मत्वे द्वितीया
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (श्रु धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund) ‘having heard’
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भगवान्venerable/divine
भगवान्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
ऋषिःsage
ऋषिः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शनैःslowly
शनैः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb of manner) ‘slowly’
विलोकयामासlooked at/observed
विलोकयामास:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + लोक् (लोक् धातु)
Formलिट्-लकार (Periphrastic perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘आमास’ सह परिप्रयोगः
शरणम्refuge
शरणम्:
गति/उद्देश्य (Goal/गति)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘as refuge’ (गत्यर्थे/प्राप्त्यर्थे)
समुपागतान्those who had approached
समुपागतान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसम् + उप + आ + गम् (गम् धातु) + गत (क्त-प्रत्ययान्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘having come/approached’; विशेषणम् (तेषां)